Tentoonstellingen aanmelden

Andere waarheden
Michelle Schulte

Stagiaire Museumtijdschrift

  • 2 weken geleden
  • Recensie
  • Beeldende kunst

‘Recent Histories’ brengt werk samen van vijftien Afrikaanse fotografen. In Huis Marseille keren zij het vastgeroeste beeld over Afrika ondersteboven.

In 2019 bestaat Huis Marseille twintig jaar, en om dat te vieren belicht het particuliere fotomuseum de speerpunten van de collectie. Eerder dit jaar uitte zich dat al in de tentoonstellingen ‘Bernd, Hilla en de anderen’ en ‘Een prachtig moment’, waarin respectievelijk de Düsseldorfer Photoschule en Japanse fotografie aan bod kwamen.

Met ‘Recent Histories’ is het nu de beurt aan Afrikaanse fotografie, die in de afgelopen twintig jaar een enorme ontwikkeling heeft doorgemaakt. Voor deze tentoonstelling reisde directeur Nanda van den Berg af naar het museum van The Walther Collection in het Zuid-Duitse Ulm, waar ‘Recent Histories’ in een andere vorm was te zien. Deze stichting heeft een grote verzameling Afrikaanse fotografie, die in ‘Recent Histories’ samenkomt met de collectie van Huis Marseille.

Dawit L. Petros, ‘The Stranger’s Notebook’, 2016, © de kunstenaar, courtesy Tiwani Contemporary en The Walther Collection.

Zanele Muholi, ‘Miss D’vine II’, 2007, © de kunstenaar, collectie Huis Marseille.

Afrikaanse genen
Op de tentoonstelling zijn vijftien Afrikaanse fotografen te bewonderen waaronder Pieter Hugo en David Goldblatt (1930-2018), een van de toonaangevendste fotografen uit Zuid-Afrika. Door Goldblatss fotoschool Market Photo Workshop kwam veel nieuw Zuid-Afrikaans talent bovendrijven, onder wie Zanele Muholi, die onlangs een grote tentoonstelling had in het Stedelijk Museum Amsterdam. Ook haar werk zal in ‘Recent Histories’ te zien zijn. Het thema is ‘Afrikaanse fotografie’, maar de tentoongestelde foto’s zijn niet per se in Afrika gemaakt, legt Van den Berg uit. “De werken zijn niet gerelateerd aan een fysieke plek, maar aan het Afrikaans zijn in je geest, je genen en in de geschiedenis.”

Wat de fotografen van ‘Recent Histories’ gemeen hebben is hun grote interesse voor de Afrikaanse geschiedenis, maar die verbeelden ze niet letterlijk. “Wel willen ze andere waarheden laten zien”, vertelt Van den Berg. “Je verwacht bij Afrika misschien een beeld van een vlot met vluchtelingen, maar dat doen deze kunstenaars juist niet.” Zo toont de uit Eritrea afkomstige Dawit Petros in zijn werk juist de migratie bínnen Afrika, zoals in de serie ‘The Stranger’s Notebook’ die ook in Huis Marseille te zien zal zijn.

Lebohang Kganye, ‘Setupung se kwana hae II, Ke Lefa Laka’, 2013, © de kunstenaar, courtesy de kunstenaar, Afronova Gallery en The Walther Collection

Matrassen
Andere thema’s die terugkomen in ‘Recent Histories’ zijn identiteit, afkomst en de erfenis van het kolonialisme. Zo zie je het thema ‘afkomst’ terug op de foto’s van de Zuid-Afrikaanse Lebohang Kganye, die oude foto’s van haar overleden moeder op zo’n manier heeft bewerkt dat de fotograaf zelf naast haar moeder staat, in dezelfde kleding en houding.
Het hart van de tentoonstelling is een spectaculaire installatie gemaakt door Mame-Diarra Niang. Bij binnenkomst in de donkere ruimte moet je je schoenen uittrekken en plaatsnemen op de matrassen. Om je heen zie je beelden in zwart-witnegatief, zoals Niangs eigen hoofd. “Alle onderdelen lijken te zweven, waardoor het is alsof je je in de ruimte bevindt”, legt Van den Berg uit. “Afrikaans zijn zit in je hoofd; dat is wat Niang, geboren in Lyon en opgegroeid in Ivoorkust, met haar werk wil laten zien.”

Voorbij het nieuws
De afgelopen jaren waren er al meerdere tentoonstellingen in Nederland te zien die een ander beeld van de Afrikaanse fotografie schetsen, zoals ‘Snap Judgments’ van de Nigeriaanse tentoonstellingsmaker Okwui Enwezor in het Stedelijk Museum Amsterdam en ‘Apartheid & After’ in Huis Marseille zelf, samengesteld door voormalig directeur Els Barents en David Goldblatt.

‘Mame-Diarra Niang’, ‘11:11, Since time is distance in space’, © Leo Eloy,
Estudio Garagem/Fundação Bienal de São Paulo, courtesy de kunstenaar.

‘Recent Histories’ borduurt daarop voort. Als je een vastgeroest beeld had van Afrikaanse fotografie, dan zet deze tentoonstelling dat beeld ondersteboven, denkt Van den Berg. “Ik hoop dat mensen niet alleen zullen genieten en worden geraakt door wat ze zien, maar ook dat ze worden geprikkeld en gaan nadenken. Al deze kunstenaars zijn bezig met situaties waarover we dagelijks in de krant lezen, zoals vluchtelingen op zee, maar op een heel andere manier dan ze in het nieuws komen. Zij geven er commentaar op vanuit hun kunstenaarschap.”

 

Recent Histories’, 8 december t/m 3 maart in Huis Marseille, Amsterdam, MK geldig, www.huismarseille.nl

Hoofdbeeld: Pieter Hugo, ‘Bheki Dube, January, 2012’, © de kunstenaar, collectie Huis Marseille.

Reageer op Andere waarheden

Dit veld is verplicht Vul een geldig emailadres in
Dit veld is verplicht