In Museumtijdschrift leest u in elke editie over de mooiste en meest bijzondere tentoonstellingen van het moment. Wie zijn de mensen achter de tentoonstelling? Welke keuzes maken zij, welke uitdagingen komen op hun pad? Deze week vertelt conservator Nienke Bakker van het Van Gogh Museum over de vele topstukken die het museum in bruikleen kreeg voor ‘Van Gogh en de olijfgaarden’. “Bij zo’n gefocuste tentoonstelling zijn er geen alternatieven. Alleen deze schilderijen kunnen het verhaal vertellen.”

Wat vindt u het bijzonderste stuk in de tentoonstelling?
“‘Olijvenpluksters’ , het werk dat Van Gogh zelf het beste vond van de serie. Dit prachtige schilderij was lange tijd in privébezit en hangt sinds 2019 in de Basil & Elise Goulandris Foundation, een nieuw museum in Athene, waar wij het mochten onderzoeken voor de tentoonstelling. Restaurator Kathrin Pilz en ik hebben er dagenlang met onze neus bovenop gezeten, heel bijzonder. Het was een heel mooi moment toen we dat meesterwerk, dat nu voor het eerst wordt uitgeleend, konden ophangen naast de andere olijfgaarden die Van Gogh tegelijkertijd schilderde.”

‘Olijvenpluksters’, november 1889, Basil & Elise Goulandris Foundation, Athene

Kunt u iets vertellen over de bijzondere bruiklenen?
“De tentoonstelling bevat zeer uitzonderlijke bruiklenen, die nooit eerder in Nederland te zien zijn geweest. Zoals ‘Olijfbomen’ uit The Nelson-Atkins Museum of Art in Kansas City, Van Goghs eerste grote verbeelding van een olijfgaard in zomerse glorie, en ‘Olijfbomen’ uit The Minneapolis Institute of Arts, de enige compositie in de reeks met de zon, symbool van het heldere licht en de warmte van de Provence. Een ander kleurrijk topstuk uit de reeks is ‘Olijfgaard’ uit het Göteborgs Konstmuseum, dat in de tentoonstelling wordt samengebracht met het schilderij dat erop gebaseerd is, ‘Olijfgaard met plukkers’ uit het Kröller-Müller Museum. En natuurlijk de ‘Olijvenpluksters’ uit de Goulandris Foundation in Athene, het hoogtepunt van de reeks.

‘Olijfbomen’, november 1889, Minneapolis Institute of Art, The William Hood Dunwoody Fund

Wat was de grootste uitdaging tijdens het maken van deze tentoonstelling?
“Dat waren de bruiklenen. Van Goghs olijfgaarden zijn allemaal topstukken in de collecties waar ze zich bevinden en ze worden om die reden nooit of alleen bij hoge uitzondering uitgeleend. Het kostte veel geduld en overtuigingskracht om het voor elkaar te krijgen. Bij zo’n gefocuste tentoonstelling zijn er geen alternatieven. Alleen deze schilderijen kunnen het verhaal vertellen, dat maakte het nog moeilijker. Maar het is gelukt!”

‘Olijfbomen op een berghelling’, oktober 1889, Van Gogh Museum, Amsterdam

Van Gogh en de olijfgaarden’, t/m 12 juni in het Van Gogh Museum, Amsterdam, MK geldig, www.vangoghmuseum.nl

Hoofdbeeld: ‘Olijfbomen’, juni 1889, The Nelson-Atkins Museum of Art, Kansas City, Missouri. William Rockhill Nelson Trust