In Museumtijdschrift leest u in elke editie over de mooiste en meest bijzondere tentoonstellingen van het moment. Wie zijn de mensen achter de tentoonstelling? Welke keuzes maken zij, welke uitdagingen komen op hun pad? Deze week toont conservator Cynthia Jordens van Schunck dat Keith Haring méér is dan zijn kleurrijke tekeningen. Voor zijn monumentale ‘Grace House Mural’ schilderde de kunstenaar dertien levensgrote wandstukken in een katholiek jeugdcentrum in New York. 

Wat was de aanleiding van deze tentoonstelling?
“Het is een lang gekoesterde wens om Keith Haring in Heerlen te tonen. Heerlen heeft een sterke traditie van straatcultuur en Haring zocht met zijn kunst eveneens de publieke ruimte op. Hij vertaalde de energie van de straat in rennende, dansende, springende en stralende figuren met cartoonachtige bewegingsstreepjes. In 2019 toonden we het werk van Jean-Michel Basquiat in samenwerking met het Museum of Contemporary Art Denver. Toen het museum ons benaderde met de vraag of we Harings ‘Grace House Mural’ in Heerlen wilden tonen, waren we meteen enthousiast. De ‘Grace House Mural’ was de aanleiding om een omvangrijker verhaal over Haring te vertellen. Geen oeuvretentoonstelling zoals er de afgelopen jaren vele van Haring zijn geweest, maar een verhaal met een focus op het performatieve karakter van zijn werk in de jaren 1980-84 met de ‘Grace House Mural’ als centerpiece.”

Zaaloverzicht, foto: Gert Jan van Rooij

Wat vindt u het bijzonderste stuk in de tentoonstelling?
“De tentoonstelling toont vele bijzondere werken, zoals Harings ‘subway drawings’ en de tekeningen die hij maakte voor de dansvoorstelling ‘Epochal Songs’ in 1982. Toch is Keith Harings ‘Grace House Mural’ uit 1983-84 één van de indrukwekkendste kunstwerken die ik ken. Voor Haring ontstond de betekenis van een beeld niet louter door wat hij er zelf in legde, maar vooral door interactie met anderen. Vaak zocht hij daarom plekken op waar kinderen en jongeren waren. In het katholieke jeugdcentrum ‘Grace House’ schilderde hij in één avond dertien meer dan levensgrote figuren, dansend op de wanden van het trappenhuis. Deze ‘Grace House Mural’ is een voorbeeld van Harings performatieve kunstpraktijk: zijn spontane en informele werkwijze, de tijdelijkheid van vele van zijn werken, de noodzaak van een publiek en zijn liefde voor dans en performance. Daarbij toont de ‘Grace House Mural’ Keith Haring ten voeten uit: spontaan en publiek geëngageerd, betrokken bij de jeugd en barstend van energie.”

Zaaloverzicht, foto: Gert Jan van Rooij

Kunt u iets vertellen over de manier waarop de tentoonstelling eruitziet?
“Naast de ‘Grace House Mural’ schenken we uitgebreid aandacht aan twee andere aspecten van Harings performatieve kunstpraktijk. Zo is er een ruime selectie van Keith Harings ‘subway drawings’ te zien, evenals andere werken die hij vervaardigde met materiaal dat hij zag op straat. Haring was 22 jaar toen hij in 1980 zijn eerste ‘subway drawing’ maakte, met witte krijt op het matzwarte papier van afgeplakte advertenties in New Yorkse metrostations. In vijf jaar tijd zou hij meer dan vijfduizend ‘subway drawings’ tekenen. Bijzonder is dat je Harings beeldschrift ziet ontstaan, geïnspireerd door hiërogliefen en pictogrammen en met het ideaal universeel leesbaar te zijn. Bewust tekende Haring tijdens het spitsuur voor een zo groot mogelijk nietsvermoedend publiek en liet zich fotograferen door zijn goede vriend en fotograaf Tseng Kwong Chi.
Beweging en de extatische ervaring van dans zijn terugkerende motieven in Harings beeldtaal. Haring zocht veelvuldig de samenwerking op met dansers en choreografen. Eén van de eerste samenwerkingen op het gebied van dans was met danser en choreograaf Muna Tseng, de zus van Tseng Kwong Chi. In 1982 creëerden zij samen de dansvoorstelling ‘Epochal Songs’, een voorstelling waarin zij hun zorgen uitten over de politiek van Reagan en de nucleaire wapenwedloop. We tonen onder meer een selectie van Harings tekeningen voor deze voorstelling en een grootschalige installatie gerealiseerd in samenwerking met Muna Tseng.”

Zaaloverzicht, foto: Gert Jan van Rooij

Keith Haring. Grace House Mural’, t/m 25 september in Schunck, Heerlen, MK geldig, www.schunck.nl

Hoofdbeeld: conservator Cynthia Jordens, foto: Anne Jannes