In Museumtijdschrift leest u in elke editie over de mooiste en meest bijzondere tentoonstellingen van het moment. Wie zijn de mensen achter de tentoonstelling? Welke keuzes maken zij, welke uitdagingen komen op hun pad? Deze week vertelt Margot Jongedijk, conservator van het Noord-Veluws Museum, over Gaby Bovelander. “De hele tentoonstelling is een verhaal over Bovelander zelf. Een gepassioneerd kunstenaar, die zelfs overging op digitale kunst toen schilderen fysiek te zwaar werd.

Wat was de aanleiding voor deze tentoonstelling?
“In 2017 organiseerden wij de tentoonstelling ‘Vrouwen uit de kunst’ over vrouwelijke kunstenaars op de noordelijke Veluwe. Daarin werd duidelijk dat er onder de kunstenaars die vanaf eind negentiende eeuw naar kunstenaarsdorp Nunspeet trokken, veel vrouwen waren. In deze succesvolle en drukbezochte tentoonstelling in ons nog jonge museum maakte het werk van Gaby Bovelander (1931-2020) veel indruk. Zij woonde vanaf 1946 op Kasteel Staverden, studeerde aan de kunstacademie in Arnhem en ging als jonge, vrouwelijke kunstenaar om met een groep schilders in Elspeet en Nunspeet. In 2019 heeft het Noord-Veluws Museum een schenking van dertig werken van Gaby Bovelander ontvangen. Na een kleine presentatie van deze schenking in 2019, werd het plan opgevat om een grote overzichtstentoonstelling van haar werk te organiseren. De huidige tentoonstelling toont haar veelzijdige beeldend werk met schilderijen, tekeningen, schetsen en objecten in zeer diverse stijlen en technieken. Daarnaast zijn grafische ontwerpen en de ontwerpen voor onder andere wandschilderingen en mozaïeken te zien.”

Conservator Margot Jongedijk in de tentoonstelling met werk van Gaby Bovelander

Wat vindt u het bijzonderste werk dat is te zien?
“In 1971 maakte Gaby Bovelander een monumentaal zelfportret. Haar gezicht is deels bedekt met zwarte panelen, waarmee de suggestie wordt gewekt dat het gezicht zich achter tralies bevindt. De ogen drukken angst en verdriet uit, maar ook kracht. Niet alleen dit zelfportret, maar de hele tentoonstelling is een verhaal over Bovelander zelf. In de magisch-realistische schilderijen zien we de herinneringen aan het interneringskamp op Java terugkomen, waar zij van 1942 tot 1945 met haar moeder opgesloten zat. Na de magisch-realistische periode vormen de ‘lyrisch abstracte’ werken een schilderkunstige bevrijding. Het zijn imposante schilderijen met kleurexplosies in rood of blauw. Bovelander was een gepassioneerd kunstenaar, die zelfs overging op digitale kunst, toen schilderen fysiek te zwaar werd.”

Zonder titel, 1971, collectie Noord-Veluws Museum

Wat wilt u dat bezoekers leren van de tentoonstelling?
“Nunspeet heeft een rijk verleden als kunstenaarsdorp. Van 1880 tot 1950 streken hier veel kunstenaars in de omgeving neer. In het Noord-Veluws Museum vinden we het belangrijk om werk te laten zien van kunstenaars die het waard zijn om ontdekt te worden door een groot publiek. Dat geldt zeker ook voor Gaby Bovelander, die haar eigen weg volgde en stug doorwerkte aan een buitengewoon omvangrijk en zeer gevarieerd oeuvre.”

Gaby Bovelander’, t/m 26 juni 2022 in het Noord-Veluws Museum, MK geldig, www.noord-veluws-museum.nl. Monografie ‘Gaby Bovelander – Wie licht blijft zien, loopt nooit in duisternis’, Van Spijk Art Books, 132 blz., € 29,50