In Museumtijdschrift leest u in elke editie over de mooiste en meest bijzondere tentoonstellingen van het moment. Wie zijn de mensen achter de tentoonstelling? Welke keuzes maken zij, welke uitdagingen komen op hun pad? Deze week vertelt conservator Anita Jansen van Museum Prinsenhof Delft over Bram Bogart, de grondlegger van de Nederlandse informele schilderkunst. “Het is een wonder dat zoveel gewicht aan verf aan een paneel kan blijven hangen.”

Wat was de aanleiding van deze tentoonstelling?
“Honderd jaar geleden wordt Bram Bogart (1921-2012) geboren op een steenworp afstand van Museum Prinsenhof Delft. Met deze overzichtstentoonstelling eren we hem voor het eerst in zijn eigen stad met een dwarsdoorsnede uit zijn eigenzinnige oeuvre. De hoogste tijd, want zijn grote belang als grondlegger van de Nederlandse informele schilderkunst wordt nog weleens onderschat. De schilderijen van Bogart zijn boven alles monumentaal, kleurrijk, expressief en letterlijk en figuurlijk gewichtig. Mooi is dat zijn liefde voor Delft als een rode draad door zijn werk loopt: in voorstelling, titel, materiaal en kleurgebruik. In de ban van het experimenteren met verf wordt hij eind jaren vijftig Nederlands eerste materieschilder en groot voorbeeld voor de inmiddels wereldberoemde Delftse kunstenaars Jan Schoonhoven en Jan Henderikse.”

Conservator Anita Jansen geeft een rondleiding door de tentoonstelling

Wat vindt u het bijzonderste stuk in de tentoonstelling?
“In het schilderij ‘Vermeer’ zit alles wat het werk van Bogart zo intrigerend maakt en demonstreert zijn bezetenheid van verf. In de eerste plaats verwijst ‘Vermeer’ natuurlijk zowel in de titel als in de blauwwitte kleurstelling naar Delft. En je ziet het niet direct als je er als bezoeker voor staat, maar het werk is loodzwaar: het weegt 330 kilo. Het is een wonder dat zoveel gewicht aan verf aan een paneel kan blijven hangen. Bogart werkte zijn hele leven gepassioneerd aan de ideale samenstelling van de verfspecie en speciale dragers. Pigment kocht hij in zakken van 40 kilo per kleur, olie in tonnen van 200 liter. Het installeren van deze schilderijen in de tentoonstelling was (letterlijk) een sport op zich. Het vergde een minutieuze voorbereiding en vele extra handen.”

Installatie van het werk ‘Vermeer’

Kunt u iets vertellen over de bijzondere bruiklenen?
“De tentoonstelling is in nauwe samenwerking met de familie Van den Boogaart tot stand gekomen. Zij waren bereid om vele bijzondere werken uit hun privécollectie, die nooit eerder voor publiek te zien waren, uit te lenen. Met alle persoonlijke verhalen die hierbij horen. Zo is ‘Jean et Jeanne’, het allerlaatste schilderij dat Bogart maakte, ook het laatste werk in de tentoonstelling. Ondanks de fysiek veeleisende werkwijze blijft de kunstenaar tot op hoge leeftijd met onverminderde toewijding en passie schilderijen maken. Maar in 2011, wanneer hij negentig wordt, gaat het niet langer. Het mengen van de grove materialen, het trekken van de banen in de specie is te zwaar geworden. ‘Jean et Jeanne’ voltooit Bogart nog met de hulp van zijn zoon, een jaar later overlijdt hij.”

Foto: Marco de Swart

Bram Bogart. Schilder van formaat’, t/m 7 augustus in Museum Prinsenhof Delft, MK geldig, www.prinsenhof-delft.nl

Hoofdbeeld: foto: Marco de Swart