Amsterdam, 13 april 2022

Een schilderij van een Russische oligarch, door meer dan 1,2 miljoen mensen bekeken tijdens de tentoonstelling over de Morozovcollectie in de Fondation Louis Vuitton in Parijs, keert voorlopig niet terug naar Rusland. Het zelfportret van Pyotr Konchalovsky is eigendom van Petr Aven, directeur van een van de grootste banken van Rusland. Nadat Rusland Oekraïne binnenviel, werd Aven een van de eerste Russische zakenlieden die onder de sancties van de Europese Unie viel.

Dit heeft de Franse minister van cultuur maandag bekendgemaakt. Een ander schilderij, ‘Portret van Timofei Savvich Morozov’ uit 1891, door Valentin Serov, mag Frankrijk ook niet verlaten omdat het verbonden is met een oligarch, zei het Franse ministerie. Uit veiligheidsoverwegingen is niet bekendgemaakt waar de werken zich op dit moment bevinden.

Morozovcollectie
Tot 3 april waren de twee schilderijen te zien in de Louis Vuitton Foundation in Parijs als onderdeel van ‘The Morozov Collection: Icons of Modern Art’, een blockbustertentoonstelling van werken die ooit toebehoorden aan de Russische textielmagnaten Ivan en Mikhail Morozov. Hun collectie, met onder meer werken van Paul Gauguin, Vincent van Gogh en Pablo Picasso, is ongeveer een eeuw geleden, na de Oktoberrevolutie, onteigend en is sindsdien staatseigendom.

De meeste schilderijen in de tentoonstelling kwamen uit Russische staatsmusea, waaronder Staatsmuseum de Hermitage in St. Petersburg en het Pushkin Staatsmuseum voor Schone Kunsten in Moskou. Volgens een Franse wet uit 1994 die bedoeld is om internationale kunstuitleen aan te moedigen, mogen die werken niet in beslag worden genomen door de Franse autoriteiten, omdat ze zijn uitgeleend door een buitenlandse regering. De Franse wet is niet van toepassing op werken die eigendom zijn van particulieren.

Derde inbeslagname
Het Franse Ministerie van Cultuur zei dat het om veiligheidsredenen ook een derde schilderij uit de Morozovcollectie in Parijs bewaart. Dat werk, ‘Portrait of Margarita Kirillovna Morozova’ (1910), door Serov, behoort tot het Dnipropetrovsk Art Museum, in de Oost-Oekraïense stad Dnjepr, dat naar verwachting binnenkort te maken krijgt met een Russische aanval. De Oekraïense autoriteiten hebben verzocht het schilderij in Parijs te bewaren, totdat het veilig terug kan, aldus de woordvoerder van het ministerie.

De inbeslagname van het schilderij van Konchalovsky is niet de eerste keer dat Avens connecties met de kunstwereld het nieuws hebben gehaald sinds de invasie van Rusland. Slechts enkele dagen nadat de oorlog begon, trad Aven af ​​als trustee van de Royal Academy of Arts in Londen, een van de oudste kunstmusea van de stad. De academie kondigde ook aan het geld terug te geven dat Aven heeft betaald om een ​​grote tentoonstelling van Francis Bacon-schilderijen te sponsoren.

Bron: Artdaily/The New York Times
Beeld: Pyotr Konchalovsky, Zelfportret, 1912, foto: Photo: erven Pyotr Konchalovsky