In deze serie bespreken we elke maandag een kunstwerk dat is geïnspireerd op tradities en gebeurtenissen van de betreffende maand. Deel 4: de heroïek van de Belgische revolutie. 

Gustave Wappers, ‘Tafereel van de Septemberdagen 1830 op de Grote Markt te Brussel’, 1835, collectie Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België

Het schilderij Tafereel van de Septemberdagen 1830 op de Grote Markt te Brussel van Gustaaf Wappers is een van de meest politieke kunstwerken uit de Belgische geschiedenis. Hij heeft het moment in 1830 verbeeld waarop de Belgische onafhankelijkheidsverklaring wordt voorgelezen aan het Brusselse volk, nadat er vier revolutionaire septemberdagen hebben plaatsgevonden tegen het Hollandse leger.

In 1932 gaf de nieuwe Belgische regering aan Wappers de opdracht om de heroïek van de revolutie op het doek vast te leggen, waarna het drie jaar later, in 1835, werd onthuld. Het schilderij is gemaakt in de stijl van het romantisch patriottisme, dat in die periode hoogtij vierde met schilders als Eugène Delacroix. Wappers heeft de compositie opgebouwd uit een piramidevorm rond de schandpaal op de Grote Markt in Brussel, waarbij het Belgische vaandel prominent heen en weer wordt gewapperd. Diverse personen van alle rangen en standen staan afgebeeld op het werk, om een juiste afspiegeling van de nieuwe natie te geven. Zo zijn enkele collega-kunstenaars en de latere Oorlogsminister Chazal te zien, maar ook enkele burgers die rouwen om de dood van een jonge vrouw. Daarnaast heeft Wappers zichzelf aan het tafereel toegevoegd, als de persoon met de lans op zijn schouder die naar een kist met zijn initialen wijst. Met theatraal licht en een hemel vol wolken en rook wordt de hectiek van het moment nog eens benadrukt.