In deze serie bespreken we elke maandag een kunstwerk dat is geïnspireerd op tradities en gebeurtenissen van de betreffende maand. Deel 2: een modern historiestuk van Gerhard Richter over de dag die de wereld voorgoed veranderde. 

Gerhard Richter, ‘September’, 2005, collectie Museum of Modern Art, New York

Eigenlijk is September van Gerhard Richter (1932) een historiestuk, maar dan heel anders dan we zijn gewend. De meeste historiestukken zijn van groot formaat en verbeelden een gebeurtenis op dramatische wijze, maar wat er op dit kleine schilderij is te zien ontvouwt zich pas als je er wat langer naar kijkt. Richter schilderde het werk naar aanleiding van de aanslag op de Twin Towers op 11 september 2001. Op het doek is het cruciale moment te zien waarop het eerste vliegtuig zich in het World Trade Center boort, waarna de wereld nooit meer hetzelfde zou zijn.
Richter was eerst van plan om een realistisch schilderij te maken met veel kleuren en details. Toen het ‘af’ was realiseerde hij zich dat hij het resultaat wilde vernietigen, om vervolgens verflagen weg te krassen en uit te komen op een bijna abstract schilderij waaraan de toeschouwer zijn eigen interpretatie kan geven.
September is overigens niet het eerste werk van Richter met terrorisme als onderwerp. Eind jaren tachtig maakt hij onder de titel 18. Oktober 1977 een legendarische reeks van vijftien schilderijen gebaseerd op het leven en de dood van enkele leden van de links-extremistische Rote Armee Fraktion.