Tentoonstellingen aanmelden

Een ambitieuze herstart
Frits de Coninck

Kunstcriticus

  • 2 maanden geleden
  • Recensie
  • Beeldende kunst

Het Stedelijk Museum Breda nodigde 37 lokale kunstenaars uit voor ‘Raketstart’. Is het gelukt om Breda als kunststad terug op de kaart te zetten?

Pieter Laurens Mol, ‘Raketstart’, 1965.

Het is een prachtige tekening waar de tentoonstelling ‘Raketstart’ naar is vernoemd. Pieter Laurens Mol, geboren in Breda, tekende in 1965 een raket die vanuit de historische binnenstad van Breda de lucht in schiet. Een metafoor natuurlijk, de droom van de jonge kunstenaar die zich midden jaren ’60 vanuit Breda in de grote wereld lanceert. De expositie in het Stedelijk Museum Breda laat werk zien van kunstenaars die in de pakweg vijftig jaar daarna in de stad hebben gewoond en gewerkt, en dat in veel gevallen nog steeds doen. Het is een selectie van 37 kunstenaars van wie de oudste (Hubert Leyendeckers) in 1935 is geboren en de jongste (Josua Wechsler) in 1986. Van al deze kunstenaars is recent werk gekozen, wat de tentoonstelling actueel maakt.

Aaibare sculpturen
‘Raketstart’ kun je beschouwen als een röntgenfoto die het kunstklimaat in Breda in beeld brengt en die kan aanzetten tot een frisse herstart. Dat is nodig in Breda. Tot de laatste eeuwwisseling had de stad een kloppend kunsthart. Er was kunsthal De Beyerd, die veel interessante en soms gedurfde tentoonstellingen maakte. De Beyerd zette Breda op de kaart, samen met het kunstenaarscollectief Lokaal 01, dat veel ruimte gaf aan het experiment.

Tom Claassen, zonder titel (‘Bokje’), 2016.

Daarnaast kende de stad een stadsmuseum en veel kleinere podia die belangrijk waren voor lokale kunstenaars die er na hun opleiding aan kunstacademie St. Joost in veel gevallen waren gebleven. Maar de afgelopen twintig jaar is veel van die infrastructuur verdwenen door reorganisaties, bezuinigingen, samenvoegingen en soms gewoon een zachte dood. Al die veranderingen hebben geleid tot de opening van een nieuw museum, het Stedelijk Museum Breda, met een directeur, Dingeman Kuilman, die aan de weg wil timmeren.

Natuurlijk is de tentoonstelling heel verscheiden. Dat kan niet anders als je het werk van 37 individuen samenbrengt die niet meer gemeen hebben dan dat ze in Breda werken en veelal zijn opgeleid aan St. Joost. Dat kun je toeval noemen, maar het heeft wel opgeleverd dat Tom Claassen met twee prachtige beelden aanwezig is. Een bokje en een koffer, meteen herkenbaar zoals zijn sculpturen nooit enig misverstand laten bestaan over wat ze voorstellen. Maar door de bijzondere maat of het ogenschijnlijk banale materiaal (purschuim, ijzerdraad: alles lijkt mogelijk) abstraheert hij ze en maakt tegelijkertijd dat ze heel tactiel ogen. Een bokje van Claassen wil je aaien.

Fascinerend oneindig
Het is interessant om te zien hoe verschillende kunstenaars een relatie zoeken tussen de mens en de wereld. Martin en Inge Riebeek doen dat in hun videoportretten waarbij ze over heel de wereld mensen vragen naar de essentie van hun leven: de wereld teruggebracht tot een menselijke droom, maar wel een die bij de kijker hard binnenkomt.

Danielle Lemaire, ‘De laatste zomer’, 2018.

Eenzelfde idee verbindt heel verrassend een van de oudere kunstenaars met een jongere. Marius Boender brengt de fascinerende oneindigheid van het universum binnen handbereik door zijn ‘De toevallige ontmoeting van vier meteorieten op een zwart fluwelen kussentje’. Het jonge talent Rick van Meel doet iets vergelijkbaars met het visualiseren van technische modellen. Een technische tekening die met haar stippellijnen, pijlen en meetstaven een volkomen abstracte taal spreekt, maakt hij driedimensionaal zodat de tekening als het ware een gezicht krijgt en aanraakbaar wordt.

‘Raketstart’ laat zien dat Breda er weer toe wil doen. Maar om nou meteen de vraag te stellen of Breda kan uitgroeien tot de derde beeldende kunststad van Nederland, na Amsterdam en Rotterdam en voor Tilburg en Eindhoven, zoals Dingeman Kuilman schrijft in de tentoonstellingscatalogus? Daar is meer voor nodig, zoals een infrastructuur van galeries, kunstenaarsinitiatieven en andere podia. Precies dat dus wat de afgelopen twee decennia zo ongemerkt is verdwenen uit de stad.

Raketstart’, t/m 29 september in Stedelijk Museum Breda, MK geldig, www.stedelijkmuseumbreda.nl.

Hoofdbeeld: Zaaloverzicht met werk van Cecile Verwaaijen (links) en Peter Bouwmans (rechts). Foto: Peter Cox.

Reageer op Een ambitieuze herstart

Dit veld is verplicht Vul een geldig emailadres in
Dit veld is verplicht

Er zijn 3 reacties op Een ambitieuze herstart
  1. Rini van der Linden

    Dat is nu precies wat Dingeman Kuilman en wij met onze expositieruimte voor ogen hebben. Meer podia in Breda voor bijzondere kunst. Kijk naar Wij de kunstenaars van Breda deel IV in ons Princenhaags museum.

  2. […] Het Stedelijk Museum Breda nodigde 37 lokale kunstenaars uit voor ‘Raketstart’.  De expositie laat zien dat Breda er weer toe wil doen. Maar om nou meteen de vraag te stellen of Breda kan uitgroeien tot de derde beeldende kunststad van Nederland, na Amsterdam en Rotterdam en voor Tilburg en Eindhoven, zoals Dingeman Kuilman schrijft in de tentoonstellingscatalogus? Daar is meer voor nodig, zoals een infrastructuur van galeries, kunstenaarsinitiatieven en andere podia. Precies dat dus wat de afgelopen twee decennia zo ongemerkt is verdwenen uit de stad. Aldus Frits de Coninck.  Museumtijdschrift […]