Tentoonstellingen aanmelden

Eerst bibliotheek, nu museum
Chris Reinewald

Journalist vormgeving

  • 2 jaar geleden
  • Recensie
  • Geschiedenis en wetenschap

Het nieuwe Musée L in Louvain-la-Neuve is meteen ook het grootste universiteitsmuseum van België. Een utopische betonnen kolos uit de jaren zeventig vormt het decor van een eclectische verzameling kunst en wetenschap.

De Waalse universiteitsstad Louvain-la-Neuve werd tussen 1968 en 1975 letterlijk uit de grond gestampt, op drie kwartier rijden van Brussel. Na een felle taalstrijd – die zelfs een regering deed vallen – gingen de Franstalige en Vlaamstalige wetenschappers van de Universiteit Leuven uit elkaar. In een vol beton gestorte vallei, drieëntwintig kilometer zuidelijk van het ‘oude’ Leuven, begonnen de Walen opnieuw.

Zaaloverzicht Musée L, foto Mike Bink.

Bij de boedelscheiding verdeelde men ook de universiteitsverzamelingen. Voormalig museumdirecteur en mede-oprichter Ignace Vandevivere breidde die gaandeweg uit van 2000 tot 20.000 stukken, veelal schenkingen en legaten. Noodgedwongen werden de wetenschappelijke en kunstobjecten jarenlang verspreid geëxposeerd. In november kwam daar een eind aan: in Louvain-la-Neuve werd het grootste universiteitsmuseum van België geopend, met bijna 3000 m² aan tentoonstellingsruimte.

Wunderkammer
Oorspronkelijk fungeerde het museum als universiteitsbibliotheek. Sceptisch wenste de inmiddels hoogbejaarde architect André Jacqmain de verbouwers ‘bon courage’ toen ze in 2007 de transformatie van zijn betonnen schepping aankondigden. Door de nogal lage plafonds lijken de eerste twee verdiepingen nog steeds meer geschikt voor boeken dan voor rondlopende expositiebezoekers.

Zaaloverzicht Musée L, foto Mike Bink.

Musée L doet denken aan een Wunderkammer, waarin louter op schoonheid uitgezochte schelpen, dieren, wetenschappelijke modellen, etnografica en wat al niet worden getoond. Dat is dan ook de gedachte achter het museum: geen hiërarchie, maar een losse chronologie. De bezoeker krijgt alle ruimte voor een intuïtieve ontdekkingstocht. Vijf thema’s moeten voor enige sturing zorgen: verwondering, vraagstelling, overdracht, beroering en bespiegeling. Daarop baseerde het Tilburgse ontwerpbureau Kinkorn een strak maar prikkelend ontwerp voor de vaste opstelling, die via confrontaties de dialoog wil stimuleren. Zo schuiven religieuze borduurwerkjes van nonnen tegen Afrikaanse spijkerbeeldjes aan.

In vitrines prijken reeds lang geleden opgezette dieren, historische microscopen, rekenmachines en kalligrafieën. Het meest eclectisch is de respectvol gereconstrueerde kunstcollectie van de arts Charles Delsemme, die wordt gepresenteerd als door het oog van de liefhebbende amateur. Door vaak naar kunst te kijken zouden artsen de symptomen van ziektes beter leren herkennen.

Zaaloverzicht Musée L, foto Mike Bink.

Strijklicht
Onder de ongewone puntdakvorm op de derde etage word je van je sokken geblazen. We zijn hier in het hart van het museum, waar de architect zijn betonbouwsel in alle glorie heeft ontvouwd. Ronde en vierkante ramen werpen strijklicht over de zalen, waarin ‘opkrullende’ pilaren bogen en nissen vormen voor crucifixen en Madonna’s, ellebogend met afgietsels van antieke beelden. Je waant je in Le Corbusiers beroemde kapel van Ronchamp, zij het zonder kleurige glas-in-loodvensters. Bijna lachwekkend overgeproportioneerd ogen de originele messing armaturen van Jules Wabbe aan de schuine plafonds.

De fenomenale verbouwing geeft alle égards aan de oorspronkelijke architect en toont zowaar de schoonheid van zijn grote, brutalistische gebaar in beton. Jammer dat Musée L daarover in de presentatie niets vertelt. Ook Louvain-la-Neuve als volledig gerealiseerde utopische gemeenschapsbouwkunst is in cultureel opzicht erg interessant, zelfs alleen als tijdsbeeld. Maar vijftig jaar oude idealen raken sleets, ook in Louvain-la-Neuve. Op een heuvel net buiten het volledig autoloze centrum met meanderende straatjes staat sinds een paar jaar het aan Kuifje gewijde Hergé Museum. En dat is vrolijk postmodern.

Met dank aan: België Toerisme Wallonië-Ardennen

Musée L, Place des Sciences 3, 1348 Louvain-la-Neuve, België, www.museel.be, di-vr 9.30-17, za-zo 11-17. Gesloten tussen 24 december en 1 januari.

Hoofdbeeld: Trapopgang naar beeldenzaal, foto Mike Bink.

Reageer op Eerst bibliotheek, nu museum

Dit veld is verplicht Vul een geldig emailadres in
Dit veld is verplicht

Er zijn 4 reacties op Eerst bibliotheek, nu museum
    • chris reinewald

      Belgie is drietalig dus is daar met de publieksbegeleiding (ook met folders) rekening mee gehouden

  1. Jip

    Het onderschrift bij de kunst zal met aan alle waarschijnlijk grenzende zekerheid Frans zijn. En wellicht ook in het Nederlands? Want dan is een bezoek aan dit museum wel de moeite waard.