Tentoonstellingen aanmelden

“Iets is nooit hetzelfde als iets anders.” – 10 vragen aan herman de vries
Marina de Vries

Hoofdredacteur

  • 7 maanden geleden
  • Recensie
  • Beeldende kunst

Vanwege het 30-jarig jubileum biedt Museumtijdschrift in samenwerking met We Like Art vier kunstwerken te koop aan, in een oplage van dertig. Als tweede te koop:  ‘Untitled (Traces)’ uit 2014 van herman de vries (1931). Een telefonisch interview in 10 vragen.

Video: De Ketelfactory, Schiedam © Kim Everdine Zeegers 2014

Hoe ziet uw gemiddelde werkdag eruit?
“Dat is heel verschillend en weet ik nooit vooraf. Vandaag bijvoorbeeld heb ik eerst lekker een douche genomen, vervolgens een paar dingen besproken met mijn medewerkster en nu kijk ik door het zijraam naar buiten. Daar is het bos prachtig groen. Voor de rest van de dag kijk ik hoe het loopt. In elk geval ga ik even uit wandelen.”

herman de vries, bezig met een aarduitwrijving in zijn atelier, foto: Joana Schwender.

Wat doet u als eerste als u uw atelier binnenkomt?
“Het licht aanmaken. En de werktafel ordenen en vrijmaken van overblijfselen. Soms maak ik aarduitwrijvingen, soms houtskooltekeningen, soms geschriften. Dat laatste doe ik meestal aan de muur van de slaapkamer. Daar werk ik in de avond. Ik werk bijna elke dag. Dat kan een half uur zijn, een paar uur of meer. Het is een uitzondering als ik niet werk.”

U bent opgeleid als plantkundige. Waarom bent u overgestapt naar de kunst?
“Waarom? Omdat ik het onderzoek dat ik deed te eenzijdig vond. Toen begon ik aan kunst te werken. Daar ben ik langzaam ingegroeid. Autodidact? Nou, ik werk vanuit mijn biologische achtergrond en kennis van ontwikkelingen en structuren. Aanvankelijk expressief. Onder invloed van zen is mijn werk steeds leger geworden.”

Hoe bent u in 1970 in het Duitse Eschenau terechtgekomen?
“Heb je even? Ik wilde met vrienden een eiland kopen op de Seychellen. Ik ging per trein, bus, vliegtuig en schip via Turkije, Iran, Afghanistan en India die kant op. We hadden wel een visum, maar mochten niet aan land omdat ze ons een vreemde bende vonden. Eenmaal terug wilde ik niet in het dichtbevolkte Holland blijven. Op vriendenbezoek belandde ik in Eschenau en daar ben ik nooit meer weggegaan. Ik ben wel vijf keer verhuisd, woon nu in een oude school, het grootste huis van het dorp.”

‘Ik loop, dus ik ben’, ambulo ergo sum, is een uitspraak van de zeventiende-eeuwse Franse filosoof Pierre Gassendi. U wandelt elke dag, wat is er zo bijzonder aan het bos van Eschenau?
“Het is weliswaar een bos waarin geoogst wordt, maar het is een relatief natuurlijk loofbos, geen aangeplant naaldbos zoals vaak in Duitsland, geen houtakker. Dit bos is zo’n 200 vierkante kilometer, enorm voor Hollandse begrippen. Het is elke dag anders, met verschillende lichtomstandigheden, met regen of zon, en in het voorjaar heel veel verschillende kleuren groen. Zodra ik het bos in ga, voel ik me opgelucht en vrolijk, ontlast is het beste woord.”

‘To be all ways to be …’, Nederlands paviljoen Biënnale Venetië, 2015, foto: Joana Schwender.

U heeft een ‘aardmuseum’ met meer dan 8000 grondmonsters, zakjes met aarde uit de hele wereld. U droogt dat en wrijft het uit op vellen papier. Zo vulde u onder meer een wand op de Biënnale van Venetië in 2015. Wat is zo fascinerend aan aarde?
“Aarde is de basis van alles waarmee wij van doen hebben. Je loopt eroverheen, maar je ziet het niet, of niet bewust. Er ontwikkelt en groeit van alles in aarde, waaronder ons voedsel. Het heeft vaak stralende kleuren en kleurnuances en is van plek tot plek anders. Mijn aardmuseum is trouwens aangekocht door de Franse staat en ondergebracht in het Musée Gassendi, in Digne-les-Bains, een gebied waar ik vaak werk.”

herman de vries: ‘eigenblut’, 2017, galerie Geiger, Konstanz.

Klopt het dat u via tekeningen, verzamelingen en teksten de band van mensen met de natuur wilt herstellen?
“Nou, ik wil mijn werk niet vastpinnen op bepaalde bedoelingen en thema’s. Ik heb bijvoorbeeld volgende week een tentoonstelling die heet ‘erde, asche, blut’ naar de drie substanties waarmee ik de laatste jaren veel werk. Die tekeningen tonen de kleuren van het landschap en van de as die ik verzameld heb van plaatselijke vuurtjes. Ik heb ook mijn hand met bloed op papier afgedrukt, net als aarde een fundamentele, in dit geval heel persoonlijke substantie. Ik gebruik namelijk mijn eigen bloed. Daarmee laat ik een essentieel onderdeel van mezelf direct zien.”

U werkt ook graag met houtskool, bijvoorbeeld in ‘Untitled (Traces)’ uit 2014. Hoe is dat werk ontstaan?
“Ik verzamel al jaren hout van afvalvuren of zonnewendevuren uit verschillende bossen. Ik heb met zo’n stuk houtskool op de ouderwetse manier, zoals bij de Zerocollages, ‘bom bom bom’ op het papier gestompt. Elke stoot levert een individueel beeld op. Iets is nooit hetzelfde als iets anders. Het ene blad van een boom is nooit precies hetzelfde als een tweede blad, terwijl ze wel identiek zijn, deel van eenzelfde geheel. Dat blijft me verbazen. Ik selecteer niet, wacht gewoon af wat voor afdrukken tevoorschijn komen en neem dat aan.”

herman de vries in het bos bij Eschenau, foto: Joana Schwender.

Tot slot, hoe kijkt u aan tegen de huidige (kunst)wereld?
“Ik vind dat te veel kunst wordt gemaakt met bedoelingen. En ik ben sceptisch over digitale kunst, gemaakt met de computer. Als ik zie hoe jongeren op straat verbonden zijn met de wereld door in hun mobieltjes te praten en te kijken, dat is ver verwijderd van de biologische, menselijke en psychische processen waarin ik geïnteresseerd ben. Ik kijk liever naar de lucht. En nu naar buiten.”

Vanwege het dertigjarig jubileum biedt Museumtijdschrift in samenwerking met We Like Art kunst te koop aan voor een vriendelijke prijs. Nu te koop: de hoogwaardige piëzografie van ‘Untitled (Traces)’, 2014, van herman de vries, oplage 30. Klik hier voor verdere informatie of bel 038-4673400.

Zie ook het artikel over herman de vries in Museumtijdschrift 2014/7 en het atelier in 2018/4.

‘herman de vries – erde, asche, blut’, t/m 30 juni, Galerie Geiger, Konstanz, Duitsland, www.galerie-geiger.de. Zie ook een gefilmd portret op www.hollandsemeesters.info. Voor verdere info www.hermandevries.org

Hoofdbeeld: herman de vries in het bos van Eschenau, foto: Joana Schwender.

Reageer op “Iets is nooit hetzelfde als iets anders.” – 10 vragen aan herman de vries

Dit veld is verplicht Vul een geldig emailadres in
Dit veld is verplicht

Er zijn 2 reacties op “Iets is nooit hetzelfde als iets anders.” – 10 vragen aan herman de vries
  1. mirjam makkenze

    geachte heer herman,

    u woont en leeft in een bos. ik ben op mijn best aan zee. ik vind het een geruststellend idee dat ik daar vandaan kom.

    waar komt u vandaan?

    ik houd veel van uw werk.

    een krachtige zonnewende en een voller zomer wens ik u,
    mirjam makkenze