Tentoonstellingen aanmelden

Kunst als sleutel tot de samenleving
Marina de Vries

Hoofdredacteur

  • 1 week geleden
  • Recensie
  • Beeldende kunst

In Het Noordbrabants Museum is een selectie te zien van de gigantische verzameling Chinese hedendaagse kunst van zakenman Uli Sigg. Hij zag kunst vooral als toegang tot een hem onbekende wereld.

Het is bepaald indrukwekkend, het tankproject van He Xiangyu (1986) uit 2011. Levensgroot vult het ding van geurend leer een hele tentoonstellingszaal. De langgerekte loop slingert uitgeput over de grond, de tank is een landschap van kuilen, een slappe, ingezakte plumpudding. Rijen vol rekenschema’s aan de muren laten zien hoe veel inspanning He Xiangyu zich heeft getroost om deze T-34 Sovjettank zo exact mogelijk na te maken. Om het ding ’s nachts op een legerbasis stiekem op te meten, heeft hij zelfs zijn eigen meetinstrumenten ontwikkeld.

He Xiangyu, ‘The Tank Project’, 2011. Met dank aan de kunstenaar en de Sigg Collectie. Foto: Joep Jacobs.

Officieel zegt de kunstenaar dat dit werk geen specifiek commentaar is op het neergeslagen studentenprotest op het Plein van de Hemelse Vrede in 1989. Maar toeval zal het niet zijn dat ditzelfde model bij deze wereldberoemde studentenopstand werd gebruikt, en als westerling is de link dan toch snel gelegd.

Spiritualiteit en politiek
De tank is hét spektakelstuk van de tentoonstelling in Den Bosch, een selectie van de Chinese kunstverzameling van de Zwitser Uli Sigg (1946). Hij belandde eind jaren zeventig als zakenman in China, in een tijd dat er schoorvoetend ruimte ontstond om vrijere, niet aan politiek gebonden kunst te maken. Als zakenman, en later als ambassadeur, wilde hij de gewoontes en gebruiken van dit hem volledig onbekende en immense land begrijpen. Kunst zou hem op het spoor zetten.

Ai Weiwei, ‘Vases – Whitewash’, 1995-2000.

Sigg ziet zichzelf dan ook minder als verzamelaar dan als onderzoeker. In die hoedanigheid heeft hij de afgelopen decennia ruim 2400 werken gekocht van zo’n 400 kunstenaars, een groot deel daarvan heeft hij inmiddels geschonken aan museum M+ in Hongkong, dat in 2019 opent. In Het Noordbrabants Museum is een vijftigtal werken te zien, aangekocht na 2004.

Of de kunst voor Sigg inderdaad deuren heeft geopend die anders gesloten zouden blijven, vertelt de tentoonstelling helaas niet. De gekozen thema’s traditie, spiritualiteit en maatschappij & politiek kunnen nog wel als echo gelden voor hoe Sigg grip probeerde te krijgen op China. Voor de rest wordt hij in Den Bosch vooral als verzamelaar gepresenteerd.

Neolithische potten
Vanzelfsprekend is bij elk van de drie thema’s een aantal bijzondere werken te zien. De olieverfschilderijen van bergen door Kuo Chih-Hung doen in hun minimalistische penseelvoering denken aan eeuwenoude kalligrafieën. De deels met witte industriële verf overschilderde neolithische potten van Ai Weiwei spreken in hun eenvoud en provocatie enorm tot de verbeelding. En ook de met miniatuurlandschappen beschilderde platgeslagen munten van Ni Youyu zijn adembenemend prachtig.

Zhao Bandi, ‘China Lake C.’, 2015. Met dank aan de kunstenaar en de Sigg Collectie.

Maar de verzameling zoals hier getoond is nogal wisselend van kwaliteit. Grote overzichten in Eindhoven (Qiu Zhijie) en Maastricht (Cai Guo-Qiang) boden recentelijk een avontuurlijker blik op Chinese kunst. Bij ‘spiritualiteit’ hangen bijvoorbeeld nogal wat vlak geschilderde, monochroomwitte doeken, een voor de hand liggende verwijzing naar meditatie en het boeddhisme. En bij ‘China Lake C.’ (2015), van Zhao Bandi, in het thema maatschappij & politiek, ligt de symboliek er zo dik op – chic geklede jongeren, met hun voeten in een modderplas, laveren tussen vernieuwing en traditie – dat er geen ruimte is voor de verbeelding.

Wat na het bezoek aan de tentoonstelling vooral indruk blijft maken is het verháal van Sigg de verzamelaar, de kunstpromotor, de schenker, de netwerker. Zo zegt Ai Weiwei dat de deuren van de Biënnale van Venetië voor hem opengingen dankzij het netwerk van Sigg. We weten allemaal waartoe dat heeft geleid.

A Chinese Journey, The Sigg Collection’, t/m 8 juli, Het Noordbrabants Museum, hetnoordbrabantsmuseum.nl. De bijbehorende catalogus is verschenen bij Wbooks, € 24,95.

Hoofdbeeld: Zaaloverzicht ‘A Chinese Journey: The Sigg Collection’. Foto: Joep Jacobs.

Reageer op Kunst als sleutel tot de samenleving

Dit veld is verplicht Vul een geldig emailadres in
Dit veld is verplicht