Tentoonstellingen aanmelden

Kunst op het spoor
Marjolein Geraedts

  • 2 jaar geleden
  • Recensie
  • Beeldende kunst

Met de Noord/Zuidlijn heeft Amsterdam er veel discussies en een flinke verzakking bijgekregen. Maar terwijl het drama zich bovengronds afspeelde, ontstond er beneden een indrukwekkende kunstcollectie.

Over de hobbels die zijn genomen hoeven we het eigenlijk niet meer te hebben. Van budgetoverschrijdingen en huisverzakkingen tot opgeheven bus- en tramhaltes, ze hebben niet bepaald bijgedragen aan de ‘verbinding’ waar de gemeente zo op uit was. Maar nu is het eindelijk zover: tussen het snelle zakendistrict van de Zuidas en Amsterdam-Noord resten slechts zestien metrominuten. De bankier en de business consultant forenzen ’s ochtends vanaf hun gloednieuwe penthouse aan het IJ in Noord in één ruk naar kantoor, terwijl… Wacht, wie wil die vlucht noordwaarts eigenlijk maken, naar het Buikslotermeerplein of de Vogelbuurt?

Onthulling vitrines met archeologische vondsten, metrostation Rokin. Foto: Ge Dubbeldam – Noord/Zuidlijn.

10.000 voorwerpen
Maar tijden veranderen, want de ooit zo vergeten uithoek aan de overkant van het IJ maakt een transformatie door. Oude scheepswerven zijn omgetoverd tot creatieve hotspots met hippe restaurants en veel nieuwbouw, met gentrificatie tot gevolg. In Amsterdam-Noord kan de arbeidersbevolking zich al lang geen koopwoning meer veroorloven. Bij station Noorderpark is ‘De Poorten van Noord’ van kunstenaarsduo Persijn Broersen en Margit Lukács een treffende verbeelding van die tweespalt. Vormen deze sierlijk gemetselde bogen een trots ontvangstcomité voor ‘ontdekkingsreizigers’ uit het centrum, of zwaaien ze de oorspronkelijke bewoners uit die nu richting Purmerend en Almere moeten vertrekken?

Dewar & Gicquel, ‘The Crocodile, the Melodica, the Pike Fish, the High Heel Pump, …’, metrostation Rokin. Foto: Marjolein Geraedts.

De geselecteerde kunstenaars kregen de opdracht te reageren op de directe omgeving van de zeven metrostations. Dat heeft heel verschillende kunstwerken opgeleverd, waardoor elk station een eigen uitstraling heeft. Voor station Rokin verwerkten Daniel Dewar en Grégory Gicquel meer dan 10.000 voorwerpen die stadsarcheoloog Jerzy Gawronski opgroef bij de bouwputten op het Damrak en Rokin. Ze zijn te bewonderen in een keurige opstelling, terwijl je stijgt of daalt op de wel erg lange roltrap. De strakke, historische installatie heeft een speelse horizontale tegenhanger gekregen: 33 hedendaagse motieven als wetsuits, wekkers en pumps van klassiek natuursteen sieren de perronwanden als een rebus.

Wolkige aquarellen
Op die andere oneindige roltrap, bij de Vijzelgracht, voltrekt zich een lijnenspel dat het portret van Ramses Shaffy vormt en tegelijk zijn levensloop verbeeldt. Het is een compromis na de mislukte lobby van enkele Amsterdammers om het metrostation naar de chansonnier te vernoemen.

Amalia Pica, ‘Sipping Colors’, metrostation de Pijp. Foto: Marjolein Geraedts.

Een ander compromis is station De Pijp, de eigenlijk onlogische locatie die er ‘noodgedwongen’ is gekomen nadat rijke buurtbewoners van de oorspronkelijke stationslocatie bij de Boerenwetering zich heftig daartegen verzetten. Vanwege de uiterst smalle locatie liggen de twee sporen boven elkaar en is de verdeelhal ietwat claustrofobisch. Toch is het binnen nu letterlijk feest: bij de inpandige entree wordt je verwelkomd door de kleurige vlaggetjes van Amalia Pica, en de lange ondergrondse wand is een aaneenschakeling van wolkige aquarellen afgedrukt op glastegels.

Gerald van der Kaap, ‘I want a permanent wave’, metrostation Europaplein. Foto: Marjolein Geraedts.

Hoewel de Noord/Zuidlijn doorloopt tot station Zuid, is Europaplein vooralsnog de laatste halte met een kunsttoepassing. ‘I want a permanent wave’ van Gerald van der Kaap is volop in beweging. Het ritme van witte, grijze en paarse geometrische vormen knalt van de wanden. Daartussenin vertellen film noir-foto’s over een mysterieuze man en vrouw, die elkaar pas aan het einde van de perronwand zullen ontmoeten. Waar de lijn in Noord ingetogen begint met Harmen Liemburgs stripachtige verbeelding van trekvogels, vormt deze belle histoire voor nu een spetterend einde.

Hoofdbeeld: Margit Lukács en Persijn Broersen, ‘De Poorten van Noord’, metrostation Noorderpark. Foto: Marjolein Geraedts.

Reageer op Kunst op het spoor

Dit veld is verplicht Vul een geldig emailadres in
Dit veld is verplicht

Er zijn 9 reacties op Kunst op het spoor
  1. Heleen Borgwat

    Wat een prachtproject: niet alleen de kunst, niet alleen de indrukwekkende architectonische en bouwtechnische uitdaging en realisatie maar bovenal de combinatie van beide! ik ging het bekijken met familie, bekijken met vrienden, nam mijn gasten uit Amerika er mee naar toe om te bekijken, overmorgen ga ik weer mijn ogen uitkijken: vandaag al kijk ik daar naar uit….

  2. Tineke Plug

    Wat een geweldig project, zo gauw het kan komen wij hiervoor naar Amsterdam ,als de hype eraf is.

  3. Annelies

    We hadden ons al voorgenomen om bij een volgend bezoek aan Amsterdam de Noord-Zuidlijn met al zijn haltes te bezoeken. Met deze informatie wordt dat idee nog aantrekkelijker!

  4. Jannie

    Trek er een paar dagen voor uit om alles te zien en te beleven.
    Gepland volgende week.
    Verheug me op zoveel afwisseling.

  5. Hajo Vleming

    Ik (ruim 80 en onhandig in drukte) ga zeker een dagje metrokijken en zou dan erg geholpen zijn met info over hoe en met welk kaartje ik al die stations kan gaan bekijken. Ook op die roltrappen langs die vitrines en langs al die wanden. Daarover vind ik wat op een GVB-site maar zelfs daar staat voor mij onbegrijpelijk jargon. En hulp van een kleinkind vragen vind ik toch wat genant. Dank voor uitleg, Hajo Vleming.

    • Evelien

      Hajo, ik zou graag alle stations samen met je willen bezoeken. Maar met een kleinkind is het misschien wel leuker, vragen staat vrij…. Evelien

  6. John Francois

    Heel mooi gedaan. Wanneer ik mijn vrouw zo ver kan krijgen wil ik het zeker een keer komen bekijken.