Tentoonstellingen aanmelden

Man van staal en steen
Puck Gerkema

  • 3 maanden geleden
  • Recensie
  • Beeldende kunst

De zuilen, cirkels en bollen van André Volten staan verspreid door heel Nederland. Museum Beelden aan Zee zet ze voor één keer in de museale schijnwerpers.

 De naam André Volten (1925-2002) zal niet bij iedereen meteen een belletje doen rinkelen, maar wie door Amsterdam, Utrecht of Den Haag loopt kan een van zijn kunstwerken zomaar tegenkomen. Die sculpturen zijn niet zozeer gecompliceerd of bontgekleurd, maar door hun monumentale afmeting en materiaal vallen ze meteen op, zoals de cirkel van glanzend graniet bij de Stopera in Amsterdam, de geknikte zuilen van roestvrij staal aan een statige laan in Amsterdam-Zuid of de bijna zwevende gestapelde staalprofielen in het Haagse Bezuidenhout.

De retrospectieve tentoonstelling ‘Utopia’ presenteert maquettes, schaalmodellen, vrij werk en Voltens zogenaamde ‘oefeningen in plasticiteit’. Dat zijn een twintigtal verzamelingen van kleine ongelijke blokken waarmee de kunstenaar als het ware oefende met vrij bouwen in de ruimte. Vanaf de wederopbouw tot eind jaren negentig was Volten met zijn beelden namelijk op zoek naar een bepaalde harmonie tussen zijn kunstwerk en zijn omgeving, of het beeld nu in het park, in een winkelstraat of op een plein stond.

‘Cirkel’ bij de Stopera in Amsterdam, 1983-1986, Portugees graniet. Foto: Wim de Boer.

Schoonheid en harmonie
Die zoektocht naar harmonie is ook voelbaar bij zijn maquettes, opgesteld in het midden van de zaal in Museum Beelden aan Zee. Een rij is gewijd aan werken in opdracht en de andere aan vrij werk. Het is wel even goed zoeken in de handleiding voordat duidelijk wordt welke rij welke werken bevat.

Maar de maquettes van messing en hout in beide rijen maken het ruimtelijk denken en de eenvoudige schoonheid van Voltens beelden goed zichtbaar. Het lijkt soms of een klein kind met vormen en blokken is gaan spelen, en vader of moeder ze vervolgens in staal heeft gegoten.

Zaaloverzicht met ‘oefeningen met plasticiteit’, 1975-1984, marmer en messing. Foto: Museum Beelden aan Zee/Elin Baarda.

Helaas zijn enkele van de gerealiseerde werken inmiddels van hun plek verwijderd vanwege ingrijpende verbouwingen van de openbare ruimte. Van andere maquettes is het weer spijtig dat het model nooit is uitgevoerd, zoals de maquette van hout, plexiglas en staal voor de Statenpassage in de Tweede Kamer.

Klimobject
Ook zijn er in de tentoonstelling veel schaalmodellen te zien, zoals een stenen versie van de stalen sculptuur die in 1965 tijdelijk in het Vondelpark werd geplaatst ter ere van het honderdjarig jubileum. Het werk was destijds erg populair onder de spelende kinderen, want door de vele geometrische uitstulpingen vormde de sculptuur het perfecte klimobject.

Ook Beelden aan Zee is een liefhebber van het werk van Volten. Al in 1972 kocht het museum zijn roestvrijstalen ‘Ovale Ringen’ en gaf het de kunstenaar opdracht een toegangshek van het museum te ontwerpen. Zowel de drie elegante ringen als een schaalmodel van het stalen hek zijn te zien op de tentoonstelling; het echte hek staat bij de ingang van het museum.

Zonder titel, datering onbekend, staal. Foto: Museum Beelden aan Zee/Elin Baarda.

Hoewel het werk van Volten voor zichzelf spreekt en zelfs in miniatuur kan bekoren, had enige achtergrondinformatie over de kunstenaar niet misstaan. De beelden maken namelijk nieuwsgierig naar de man erachter, naar de band met zijn (koninklijke) opdrachtgevers en zijn ideeën over een utopistische wereld. Voor nu geeft de tentoonstelling genoeg inspiratie om naar buiten te gaan, op zoek naar Voltens beelden in het groot.

André Volten – Utopia, t/m 27 mei, Beelden aan Zee, Den Haag, MK gratis, www.beeldenaanzee.nl
Parallel aan ‘Utopia’ is in het oude atelier van André Volten aan de Asterdwarsweg 10 in Amsterdam-Noord eveneens een tentoonstelling te zien, getiteld ‘André Volten’. Kijk voor meer informatie op www.andrevolten.nl. Toegang 4 euro.

Beelden van het honderjarig jubileum van het Vondelpark en het kunstwerk van André Volten zijn te zien in deze korte polygoonreportage.

Hoofdbeeld: Zaaloverzicht met ‘13 delen van een bol’, datering onbekend, rvs. Foto: Museum Beelden aan Zee/Elin Baarda.

Reageer op Man van staal en steen

Dit veld is verplicht Vul een geldig emailadres in
Dit veld is verplicht

Er zijn 3 reacties op Man van staal en steen
  1. j.Brinkhorst Heringa

    Mooi werk, mooi getoond. meer informatie over de kunstenaar heb ik gemist. een lijst met adressen waar werk van Volten in de publieke ruimte te zien is zou een stimulerende aanvulling zijn!!