Tentoonstellingen aanmelden

Achter de schermen bij… Museum Flehite & Mathias Withoos

  • 2 weken geleden

In Museumtijdschrift leest u in elke editie over de mooiste en meest bijzondere tentoonstellingen van het moment. Wie zijn de mensen achter de tentoonstelling? Welke keuzes maken zij, welke uitdagingen komen op hun pad? Deze week vertelt Albert Boersma over Mathias Withoos. In Museum Flehite stelde Boersma een overzichtstentoonstelling samen over deze Amersfoortse meesterschilder, zijn schilderende kinderen en verre nazaat Hans Withoos.

Wat was de aanleiding van deze tentoonstelling?
De tentoonstelling is het vervolg op de tentoonstelling die Kunsthal Kade en Museum Flehite in 2019 organiseerden over het bijzondere oeuvre van de leerling van Mathias Withoos, Caspar van Wittel. Na deze succesvolle, drukbezochte en door de pers positief besproken tentoonstelling over het werk van deze grondlegger van het genre vedutisme in Italië, werd de ambitie uitgesproken ook een omvangrijke tentoonstelling te organiseren van het werk van de leermeester van deze in Amersfoort geboren meester. De tentoonstelling ‘Ander Licht op Withoos’ beoogt naast een representatief overzicht van het oeuvre van Mathias ook een beeld te geven van de oeuvres van zijn schilderende kinderen en verre nazaat Hans Withoos.”

Gastconservator Albert Boersma

Kunt u iets vertellen over de bijzondere bruiklenen?
Mathias Withoos vervaardigde in 1671 een monumentaal stadsgezicht van Amersfoort. Het schilderij is al 350 jaar in bezit van de gemeente Amersfoort. Het kolossale schilderij is recentelijk gerestaureerd en voor de tentoonstelling teruggekeerd in het museum. Op de expositie worden daarnaast prachtige schilderijen van Withoos uit Nederlandse, Italiaanse particuliere collecties en Nederlandse en Franse Musea getoond. Zo is het grootst bekende vanitasstilleven van Withoos welke eigendom is van het Musée des Beaux-Arts uit Reims te zien en een eveneens prachtig bosstilleven uit het museum van Duinkerke. Daarnaast vormen de kleurrijke en minutieus gemaakte gouaches van de schilderende kinderen Withoos en tijdgenoten een hoogtepunt. De heldere kleuren van de gouaches (dekverf en aquarel) zijn na 340 jaar nog zo helder van kleur dat het lijkt alsof ze gisteren zijn geschilderd.”

Wat vindt u het bijzonderste schilderij van de tentoonstelling?
Het schilderij ‘Mors Omnia Vincit’ (De dood overwint alles) dat normaal gesproken een ereplek heeft in het prachtige Franse Museum Jeanne d’Aboville (La Fère) is nu te zien in Amersfoort. Het schilderij zit vol verpakte boodschappen. Het laat een buste zien van de filosoof Seneca tussen allerlei voorwerpen, planten, een egel en een hagedis. De typische vanitas-elementen (hemelglobe, armillairsfeer, uil, boeken waaronder een kruidenboek, schedels en een zandloper) komen regelmatig terug in het werk van Withoos. Elk voorwerp heeft een betekenis in zijn boodschap aan ons. Withoos combineerde in zijn vanitasstillevens het verleden (de antieken: altaar en de buste van Seneca), het heden (de wetenschap: een kruidenboek) en de toekomst (de dood die onvermijdelijk is: schedels, dode bomen, een geknakte stokroos en de verloren gegane oorlogsfaam in de vorm van een helm) in één schilderij. Kortom genoeg stof tot nadenken. Infraroodonderzoek heeft aangetoond dat Withoos onder de buste eerst een schedel van een aap had geschilderd. En onder de mantel de slang Ourobouros die zichzelf in zijn staart bijt: een symbool dat staat voor eeuwigheid en (cyclische) oneindigheid.” 

Ander licht op Withoos’, t/m 8 mei in Museum Flehite, Amersfoort, MK geldig, www.museumflehite.nl. In verband met de huidige coronamaatregelen is Museum Flehite tijdelijk gesloten.
Catalogus ‘Ander licht op Withoos – Drie generaties Withoos’, Boiten Boekprojecten, 576 blz., € 69,95. Fotoboek Hans Withoos, ‘Ander licht op Withoos’, Boiten Boekprojecten, 144 blz., € 35,00.