Tentoonstellingen aanmelden

Achter de schermen bij… Stedelijk Museum Alkmaar & Allart van Everdingen

  • 2 maanden geleden

In Museumtijdschrift leest u in elke editie over de mooiste en meest bijzondere tentoonstellingen van het moment. Wie zijn de mensen achter de tentoonstelling? Welke keuzes maken zij, welke uitdagingen komen op hun pad? Elke maandag spreekt de redactie een tentoonstellingsmaker over zijn of haar werkzaamheden. Deze week: Christi Klinkert, conservator van ‘Allart van Everdingen’ in Stedelijk Museum Alkmaar. Het is de allereerste overzichtstentoonstelling van deze schilder van het ruige Scandinavische landschap, met bruiklenen uit musea als het Rijksmuseum en de Alte Pinakothek München en particuliere collecties.

Kunt u iets vertellen over de bijzondere bruiklenen?
“Wij hebben zelf slechts één werk van Allart van Everdingen in onze collectie, dus we hebben ontzettend veel bruiklenen aangevraagd. Die komen uit musea en particuliere collecties in veel verschillende landen, vooral uit Duitsland. Heel bijzonder vind ik zelf een schilderij van een Duitse verzamelaar. Het stelt een schipbreuk voor bij een rotskust en is een van de vroegste werken van Allart (ca. 1640-43), nog in Alkmaar gemaakt, toen hij net zijn opleiding had afgerond. Het dateert dus van voordat hij in Haarlem en Amsterdam naam maakte als meester van het Scandinavische landschap.”

Installatie van de tentoonstelling, met links conservator Christi Klinkert

Wat vindt u het bijzonderste stuk in de tentoonstelling?
“Het vooronderzoek voor de tentoonstelling heb ik met een team van specialisten uitgevoerd, en hoewel ik de schilderijen voor mijn rekening nam binnen de groep werd ik volslagen verliefd op Allarts tekeningen – het onderzoeksonderwerp van mijn collega Yvonne Bleyerveld (RKD). Ik ben steeds meer gaan denken dat Van Everdingen op de eerste plaats een tekenaar was en pas in tweede instantie een schilder. Op papier kan hij echt alles! Hij werkte heel gedetailleerd of juist schetsmatig, in bruine inkt of met vele kleuren waterverf, op grote formaten of piepkleine ‘kaartenblaadjes’ – en al die heel diverse voorstellingen zijn geslaagd, trefzeker en overtuigend. Bijzonder verbluffend vind ik een tekening van een schip in nood uit Teylers Museum in Haarlem, die naast het schilderij van de schipbreuk komt te hangen.”

Installatie van de tentoonstelling

Wat was de grootste uitdaging tijdens het maken van deze tentoonstelling?
“Het was bijzonder ingewikkeld om het zeer diverse en veelal ongedateerde werk van deze meester – schilderijen, tekeningen, etsen, groot werk en zeer klein werk – in een logische volgorde te plaatsen, zodat er een verhaallijn te volgen is waarin de bezoeker een indruk van zijn levensloop krijgt, maar zijn bijzondere en gevarieerde oeuvre ook goed tot zijn recht komt. Kleine etsen naast kleine tekeningen werkt prima, maar naast grote schilderijen worden ze weggeblazen. Het juiste ritme vinden, zodat betekenisvolle verbanden opvallen en de bijzondere kwaliteiten van de werken elk tot hun recht komen: dat was de uitdaging.”

Allart van Everdingen. Het ruige landschap’, t/m 16 januari in Stedelijk Museum Alkmaar, MK geldig, www.stedelijkmuseumalkmaar.nl 

Meer lezen?
In het nieuwste nummer van Museumtijdschrift staat een uitgebreid artikel over Allart van Everdingen, geschreven door Erik Spaans, hier te koop.

Installatie van de tentoonstelling. Alle foto’s: Roel Backaert.