Tentoonstellingen aanmelden

Eerste Nederlandse Neanderthaler krijgt een gezicht

  • 2 weken geleden

De eerste Neanderthaler van Nederland, waarvan het schedelfragment in 2009 werd gepresenteerd in het Rijksmuseum van Oudheden, heeft nu een gezicht. De gebroeders Kennis, wereldberoemde ‘paleo-artists’ met vele Neanderthaler-reconstructies op hun naam, interpreteerden de verschillende kenmerken van deze en andere Neanderthalerschedels tot het gereconstrueerde gezicht van ‘Krijn’: een jonge man met een opvallende bult boven zijn rechteroog.

Die knobbel is het gevolg van een kleine tumor. Krijn was een van de bewoners van Doggerland, het verdronken prehistorische landschap voor onze kust. Het fossiel en de reconstructie zijn van 7 september tot en met 31 oktober samen te zien in de tentoonstelling over ’Doggerland. Verdwenen wereld in de Noordzee’ in het Rijksmuseum van Oudheden.

Schedelfragment/wenkbrauwboog van ‘Krijn’, de eerste Neanderthaler van Nederland

Stevig
De fossiele wenkbrauwboog van de ‘eerste Neanderthaler van Nederland’ is zo’n 70.000-50.000 jaar oud, en is twintig jaar geleden in Zeeland gevonden door amateur-paleontoloog Luc Anthonis. Het fossiel was voor de kust door een schelpenzuiger van de Noordzeebodem opgezogen. Uit onderzoek door de Universiteit Leiden en het Max Planck Instituut in Leipzig blijkt dat het gaat om een stuk schedel van een vrij stevige jonge man. Onderzoek van stabiele isotopen (variaties van de atomen stikstof en koolstof) laat zien dat hij voornamelijk vlees at. Opvallend is de kleine holte achter zijn kenmerkende forse wenkbrauwboog. Die bleek te zijn ontstaan door een onderhuidse, onschuldige tumor – iets wat nooit is eerder vastgesteld bij Neanderthalers.

Ötzi
De onderzoekers gaven de jonge Neanderthaler de bijnaam ‘Krijn’. Om Krijn een wetenschappelijk verantwoord gezicht te geven, gebruikten de paleo-antropologisch kunstenaars Kennis & Kennis de onderzochte kenmerken van het Noordzeefossiel, digitale matches met vergelijkbare Neanderthalerschedels en de meest actuele kennis over Neanderthalers en hun uiterlijk, zoals oog-, haar- en huidskleur. Kennis & Kennis maakte al vele andere reconstructies van Neanderthalers en andere prehistorische mensenachtigen, waaronder de gletsjermummie Ötzi.

Noordzee
Krijn leefde meer dan 50.000 jaar geleden in het prehistorische landschap dat nu de Noordzee is. De zeespiegel stond toen meer dan 50 meter lager dan nu. Mammoeten, wolharige neushoorns, rendieren, paarden en ook Neanderthalers trokken door een koude maar voedselrijke steppe. Over deze bewoners en dit landschap, Doggerland, gaat de gelijknamige tentoonstelling in het Rijksmuseum van Oudheden. Die vertelt het verhaal van bijna een miljoen jaar menselijke bewoning, landschap- en klimaatverandering in het uitgestrekte en rijke prehistorische landschap voor onze kust. Krijn en de andere vondsten laten zien dat nader onderzoek en bescherming van de Noordzeebodem van groot wetenschappelijk belang zijn voor de Nederlandse en internationale archeologie en paleontologie.

Bron: Persbericht Rijksmuseum van Oudheden
Beeld: Gereconstrueerd gezicht van ‘Krijn’