Tentoonstellingen aanmelden

Evoluon in Eindhoven wordt weer een museum

  • 3 maanden geleden

Het Evoluon in Eindhoven krijgt zijn oude functie terug: het wordt een museum over de toekomst van de aarde. In de jaren zestig en zeventig was het een populaire bestemming voor schoolreisjes, een museum over techniek en wetenschap. Jarenlang was het spectaculaire ufo-achtige gebouw in gebruik als congrescentrum, maar nu is er een nieuw plan: het krijgt zijn oorspronkelijke functie terug en wordt een museum over de toekomst van onze planeet.

Een optimistisch museum moet het worden, zegt kunstenaar-technoloog Koert van Mensvoort, die het plan ontwikkelde. “Het moet de samenhang tussen mens, techniek en natuur laten zien.” De vorm van het gebouw is een belangrijke inspiratiebron. “Het wordt een soort ruimteschip waarin we leren een betere bemanning te zijn voor het moederschip aarde.”
Van Mensvoort is oprichter van Next Nature Network en maakte naam met opvallende projecten, bijvoorbeeld over kweekvlees, een manier om het wereldvoedselprobleem op te lossen. Hij gelooft in de vooruitgang; de techniek gaat ons helpen de problemen op aarde op te lossen. “In het Evoluon gaan we de toekomst verkennen. Dat kan een droom of een nachtmerrie zijn. Er is weinig moeite nodig om te zien dat alles misgaat; het vergt meer om je een toekomst voor te stellen die hoopvol is, waarin je zou willen leven.”


Plan voor het Evoluon (Beeld Next Nature Network, Studio Organism 2020)

Oerknal
Uiteindelijk moet het museum de bezoeker vanaf de oerknal meevoeren naar het antropoceen, het tijdperk van de mens, en daarna verder. De hal onder de enorme koepel en de vier galerijen bieden daarvoor genoeg ruimte. In de eerste ring wordt het ontstaan van de aarde behandeld, in de tweede ring de evolutie van het leven. De derde ring vormt de hoofdmoot: de manier waarop technologie de aarde transformeert. “Die verandering is een feit”, zegt Van Mensvoort. “Natuurliefhebbers willen vaak terug naar een situatie die er ooit was, een soort paradijs. Maar ik denk dat we juist verder moeten met alle wetenschappelijke kennis die er nu is.” De bovenste en vierde galerij laat de bezoeker zien hoe je als mens kunt omgaan met al die veranderingen.
Een ambitieus project. “We zijn heel enthousiast, maar niet naïef”, zegt Van Mensvoort. “Het is een groot gebouw, we beginnen voorzichtig. Dit jaar, als de coronaregels het toestaan, komt er een virtualreality-installatie te staan. Met een VR-bril op en een bergbeklimmersharnas aan wordt de bezoeker opgetild en in 3D-beelden meegevoerd, ver de toekomst in.” Daarna wordt het museum in stappen verder ontwikkeld. In 2025 moet het helemaal klaar zijn.

Wederopbouw
Het Evoluon werd in 1966 als techniekmuseum gebouwd door Philips. De Eindhovense techniekreus bestond toen 75 jaar en het was een cadeau aan de stad. Architecten Louis Kalff en Leo de Bever maakten een gedurfd ontwerp: de betonnen koepel met een diameter van 77 meter wordt op zijn plaats gehouden door 169 kilometer spankabel. Het museum was een uithangbord voor alles wat Philips in huis had. Bezoekers konden zelf proefjes doen, een vernieuwend concept in die tijd.
Eind jaren tachtig, toen het niet goed ging met Philips, werd de expositie in het Evoluon gesloten en veranderde het in een congrescentrum. Het Rijksmonument, een symbool van de wederopbouw, stond er sindsdien wat vergeten bij. In 2018 werd het verkocht, voor het relatief bescheiden bedrag van 4,2 miljoen euro, aan een groep investeerders. Voorwaarde was dat het weer toegankelijk zou worden voor het publiek. Dat plan ligt er nu. Gemeente, provincie en rijksoverheid dragen bij in de kosten van het museum. Het Evoluon gaat samenwerken met het Amsterdamse wetenschapsmuseum Nemo.

Bron: Trouw
Hoofdbeeld: Het Evoluon in Eindhoven