Tentoonstellingen aanmelden

Volledige Nachtwacht voor het eerst in 300 jaar te zien

  • 3 maanden geleden

'De Nachtwacht' met reconstructie van de missende delen

Voor het eerst in ruim driehonderd jaar is De Nachtwacht in zijn oorspronkelijke verschijningsvorm te zien. In het verleden zijn er vier repen van het doek afgesneden. Het onderzoeksteam van Operatie Nachtwacht heeft met behulp van kunstmatige intelligentie een reconstructie weten te maken van die ontbrekende stukken. Deze zijn tijdelijk rondom het wereldberoemde schilderij van Rembrandt gemonteerd. De reconstructie wordt de komende maanden aan het publiek getoond in de Nachtwachtzaal van het Rijksmuseum in Amsterdam.

Taco Dibbits, hoofddirecteur Rijksmuseum: “De Nachtwacht zoals deze in het Rijksmuseum te zien is, zit in het collectieve geheugen gegrift. Dankzij deze reconstructie zien we dat de compositie die Rembrandt schilderde nog veel dynamischer was. Het is geweldig nu met eigen ogen De Nachtwacht te kunnen ervaren zoals Rembrandt het bedoeld heeft.”
Er is een aantal belangrijke verschillen tussen de huidige en de originele verschijningsvorm van De Nachtwacht. Zo zijn er links nog drie figuren op een brug te zien, twee schutters en een kindje. De twee belangrijkste schutters, kapitein Frans Banninck Cocq en luitenant Willem van Ruytenburch, staan niet centraal, maar rechts van het midden. Dat vergroot de dynamiek en beweging in het schilderij aanzienlijk. Ook is duidelijker te zien dat dat de kruitjongen links vooraan zich vasthoudt aan een reling. Hij krijgt tevens meer loopruimte waardoor hij duidelijker lijkt weg te rennen, de compagnie vooruit.

Onderzoek
De reconstructie is van belang voor het kunsthistorisch onderzoek binnen Operatie Nachtwacht. Door de missende delen te reconstrueren, op panelen te drukken en tijdelijk om het originele schilderij te hangen, kunnen de onderzoekers ervaren welke indruk het werk in zijn oorspronkelijke vorm heeft gemaakt. Operatie Nachtwacht is het grootste en meest omvangrijke onderzoek naar Rembrandts meesterwerk ooit. Het onderzoek startte in de zomer van 2019. Hiervoor werd gebruik gemaakt van de nieuwste en meest geavanceerde onderzoekstechnieken. Deze zijn inmiddels afgerond en de resultaten worden nu bestudeerd. Aan de hand hiervan zal een behandelplan worden opgesteld, dat de basis vormt voor de daadwerkelijke restauratie.

Verkleind
Rembrandt voltooide De Nachtwacht in 1642. Hij maakte het schilderij in opdracht van de schutterij voor hun nieuwe feestzaal in de Kloveniersdoelen. Daar maakte het deel uit van een ensemble van zeven schuttersstukken. Door de oorspronkelijke compositie te ervaren kan het schilderij beter worden vergeleken met de zes andere werken.
In 1715 werd het schilderij verplaatst naar de Kleine Krijgsraadkamer van het toenmalige stadhuis, het huidige Paleis op de Dam. Omdat het schilderij te groot was voor zijn nieuwe plek, tussen twee deuren, werd het werk verkleind. Aan alle kanten werd een stuk van het doek afgesneden, het grootste stuk aan de linkerzijde. De afgesneden stukken van De Nachtwacht zijn nooit teruggevonden.

Kunstmatige intelligentie
Dankzij een kopie (ca. 1642-55), vermoedelijk geschilderd door Gerrit Lundens in opdracht van kapitein Frans Banninck Cocq, weten we hoe het schilderij er oorspronkelijk uit heeft gezien. Deze kopie vormt de basis van de reconstructie die is gemaakt met behulp van kunstmatige intelligentie. Het team heeft allereerst aan zogenaamde kunstmatige neurale netwerken de schildertechniek en het kleurgebruik van Rembrandt geleerd. Daarna heeft de computer de ontbrekende delen in de stijl van Rembrandt nagemaakt.

Video
De reconstructie is ook te bekijken op de nieuwe website van het Rijksmuseum. Bezoekers kunnen aan de hand van verschillende afbeeldingen inzoomen op de belangrijkste verschillen. Daarnaast is er meer informatie te vinden over de verschillende onderzoekstechnieken die zijn toegepast tijdens Operatie Nachtwacht.

Bron: Persbericht Rijksmuseum