Tentoonstellingen aanmelden

Polderkunst
Chris Reinewald

Journalist vormgeving

  • 5 maanden geleden
  • Recensie
  • Beeldende kunst

Vijftig jaar geleden werden na de aanleg van de Flevopolder monumentale kunstwerken gebouwd. Op het nieuwe land en zelfs in het water. Met steeds nieuwe toevoegingen vormt Land Art Flevoland een serie spannende ingrepen van kunst in de natuur. Met de auto zijn alle negen locaties, elk zo’n kwartier rijden van elkaar, in een dag te bekijken.

Antony Gormley’s gigantische draadsculptuur van een gehurkte man, ‘Exposure’ (2010), is niet te missen. Als poortwachter torent hij uit boven de Houtribdijk tussen Enkhuizen en Lelystad, waar ooit de Markerwaard, de derde IJsselmeerpolder moest komen.
Verder naar Robert Morris. Zijn ‘Observatorium’ (1971) bestaat uit twee concentrische aarden graswallen: een hedendaagse zonnetempel die doet denken aan Stonehenge. Door driehoekige openingen is, op de korte en langste dag van het jaar, de zonsopgang zichtbaar. Toch verwacht je tussen de ronde grasheuvels ook de Teletubbies te ontmoeten. Zij resideren toch ook in zo’n mysterieus landschapskunstwerk?

(links) Robert Morris. ‘Observatorium’, foto Gert Schutte. (rechts) RAAAF Atelier de Lyon Marknesse ‘Deltawerk’, foto Chris Reinewald.

Van adembenemende proporties is de in 2018 gerealiseerde installatie ‘Deltawerk //’, een samenwerkingsproject van de Amsterdamse kunstenaars/architecten RAAAF en Atelier de Lyon. Hier in de Noordoostpolder diende de brute betonconstructie, die de basis vormt voor het kunstwerk, lang als testmodel voor de Deltawerken in Zeeland. In plaats van het na gebruik af te breken, zaagden de architecten het op gezette plaatsen door. Vervolgens lieten ze delen van de enorme wanden gecontroleerd omvallen, als gigantische dominostenen.
Subtiel, als een zen-ervaring, ogen de rechtopstaande, begroeide golfbrekers in het Zwarte Meer, die je vanaf een pier bekijkt. Paul de Kort baseerde zijn installatie, ‘Pier+Horizon’ (2016), op ‘Pier en oceaan’, de schilderijenserie die Piet Mondriaan in 1917 dichter bij de abstractie bracht.

(links) Paul de Kort, ‘Pier + Horizon’, foto Gert Schutte. (rechts) Piet Slegers, ‘Aardzee’, foto Jordi Huisman.

Rollende golven
Het kunstwerk ‘Riff, PD#18245’, dat nog in aanbouw is, wordt een heuvel met een holte waarvan de wanden met spuitbeton zijn bekleed. Het werk van Bob Gramsma is een eerbetoon aan honderd jaar inpoldering. Rond Richard Serra’s monumentale sculptuur ‘Sea Level’ (1996) in Zeewolde loopt het landschap geleidelijk op rond twee betonnen muren, tot het niveau waar ooit de zee lag.
Ook Piet Slegers verwijst met ‘Aardzee’ (1982) naar de ooit woest rollende Zuiderzeegolven, waar zich nu kalme akkerlanden uitstrekken. Over een oppervlak van vijf hectare liggen glooiende kleine heuvels met scheve boompjes en waterpartijen, als golvend landschap.
Op naar Almere Pampus, waar ‘Polderland Garden of Love and Fire’ (1997) staat, een rij glimmende metalen vlakken met tussenruimtes van afwisselende afmetingen. Stap dichterbij, loop erlangs en ertussendoor en ervaar het schouwspel van natuurlijke lichtreflecties en schaduwen. De maker, architect Daniel Libeskind, schiep ook het indrukwekkende Joods Museum in Berlijn en is masterplanner van het World Trade Center Complex in New York. Ook tekende hij voor het betwiste, nog te bouwen Holocaust Namenmonument in Amsterdam.

Marinus Boezem, ‘De Groene kathedraal’, foto Gert Schutte.

Mystieke ervaring
Vanuit de lucht zie je in het bos bij Almere Hout twee kathedraalvormen. Een omtrekvorm is met betonblokken in eiken- en beukenhagen uitgespaard.
Op een aangrenzend leeg kavel groeien al meer dan twintig jaar 178 populieren, in de vorm van een kathedraal. Vanaf de begane grond is het even zoeken naar deze ‘Groene kathedraal’ (1987) van Marinus Boezem. Hij baseerde zich op de gotische kathedraal van Reims, en met reden. Middeleeuwse kerkarchitecten namen op hun beurt de proporties en structuur van bomen als voorbeeld. En nog veel eerder zou het religieuze bewustzijn van onze voorouders zijn ontstaan op open plekken in het oerbos. Het doortimmerde kunstconcept klopt; de doorzichtige bomenkathedraal ontroert wonderwel als mystieke natuurervaring. Betonnen paden markeren de ribben en kruisgewelven. Blijvend.
Voor wie benauwde museumzalen wil ontvluchten is de tot volle wasdom ontwikkelde Land Art Flevoland een prachtig openluchtmuseum.

 

Er worden geheel verzorgde bustours georganiseerd langs de Land Art. Kijk voor meer informatie op:

Land Art Flevoland. Dagelijks te bezoeken. Landartflevoland.nl

Hoofdbeeld: Antony Gormley, Exposure, in Lelystad, foto Kelly Jochems.

Reageer op Polderkunst

Dit veld is verplicht Vul een geldig emailadres in
Dit veld is verplicht

Er zijn 3 reacties op Polderkunst
  1. Ronald Spoor

    Jammer, dat deze attractie onbereikbaar is
    voor voetgangers. Waarom kan er in weekeinde + een door de weekse dag
    niet een Bus rijden?

    • Bm bakker

      Openbaar vervoer op een daarvoor geselecteerde dag zou ook fijn zijn voor hen die geen auto bezitten en dat zijn er velen

      • Chris Reinewald

        Kijk op de vermelde site. Er worden regelmatig excursies met bustochten en uitleg georganiseerd.