Utrecht is de eerste grote, middeleeuwse stad in de noordelijke Nederlanden, met duidelijke wortels in de Romeinse en vroegmiddeleeuwse periodes. De stad is lange tijd een verkenner en voorloper als het gaat om stedelijk leven, architectuur en stedenbouw. Met de nieuwe tentoonstelling De gezonde stad vieren we het 900-jarige bestaan van Utrecht, met als invalshoek; gezond stedelijk leven door de eeuwen heen. Want de zoektocht naar een gezonde leefomgeving is van alle tijden. Volgens de middeleeuwse gezondheidsleer die tot in de negentiende eeuw geldig bleef, bestond het menselijk lichaam uit vier lichaamssappen (humoren) waarvan de onderlinge verhouding bepaalde wat voor soort karakter iemand had. Volgens die leer werd je ziek als de juiste verhouding van die lichaamssappen uit balans raakte. Om ziekte te voorkomen, was het ook van belang het vuil uit het lichaam op tijd af te voeren. Die visie op gezondheid weerspiegelde zich in de gezonde stad, want een stad moest eveneens in balans worden gehouden. Daarbij was doorstroming van levensbelang, zodat er voldoende schone lucht en drinkwater was. Mens en omgeving moesten kortom, in evenwicht zijn met elkaar. En hoewel er tegenwoordig heel anders naar het menselijk lichaam en het ontstaan van ziektes wordt gekeken, is evenwicht met de (directe) woonomgeving nog steeds van groot belang. Zoeken naar balans of evenwicht, is een mooie metafoor voor het kunnen functioneren van de (gezonde) stad. Toen, nu en in de toekomst. Beeld: website Centraal Museum