Kunnen we onze ogen wel geloven? Met de sterke opkomst van AI-gegenereerd beeld, is deze vraag relevanter dan ooit. Maar niet nieuw. In de tentoonstelling De Grote Illusie – 200 jaar Virtual Realities neemt Teylers Museum je mee naar de negentiende eeuw, toen optische illusies uitgroeiden tot massaspektakel. Dompel je onder in de roots van virtual reality, augmented reality en deepfake en stap in de tentoonstellingszaal van het oudste museum van Nederland, die is veranderd in een hedendaags spiegelpaleis. Van spiegels en projectoren naar het digitale vernuft van AI: De Grote Illusie, te zien van 16 februari tot en met 1 september 2024, laat zien dat de beleving van toen niet zoveel verschilt met die van nu. Hooggeëerd publiek, komt dat zien!

SensatieEen pratend hoofd op een tafel, een geest die opduikt op het toneel, stereokijkers die je de Egyptische piramides laten zien in drie dimensies: in de negentiende eeuw worden optische illusies een sensatie. Mensen vergapen zich aan de grootse en verbijsterende beeldeffecten, vaak gecreëerd met de nieuwste technieken en ontwikkelingen in de wetenschap. Via spectaculaire theateracts en spannende kermisshows raakt het publiek zwaar onder de indruk van deze nieuwe, revolutionaire vorm van entertainment. Werelden die normaal onbereikbaar zijn en dingen die niet kúnnen, maar die echter dan echt lijken: deze virtual realities zijn fascinerend.

Beeld: Palais des Illusions, Wereldtentoonstelling Parijs, 1900. In de tentoonstelling De Grote Illusie kunnen bezoekers zelf een interactieve ruimte ingaan, die is gebaseerd op dit caleidoscopische spiegelpaleis, dat destijds grote indruk maakte.