Van 18 februari tot en met 30 oktober 2022 toont Rijksmuseum Twenthe een bijzondere archeologische vondst. In 2019 zijn er door amateurarcheologen gouden munten gevonden in het Springendal, nabij Ootmarsum, waarna er tussen 2019 en 2021 door een samenwerking tussen Vrije Universiteit Amsterdam, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de Provincie Overijssel nog meer is gevonden. Naast munten bestaat deze unieke goud- en zilverschat uit verschillende sieraden, allen daterend uit de zevende eeuw.

Een vroegmiddeleeuwse cultusplaats

Op de plek waar tegenwoordig het natuurgebied Springendal ligt, lag ruim 1400 jaar geleden een kruispunt van wegen. Ook zijn er verschillende grafheuvels uit nog vroegere periodes gevonden in deze omgeving. Door de vondst die is gedaan, hebben archeologen kunnen reconstrueren dat er op deze plek hoogstwaarschijnlijk ook een offer- of cultusplaats was. De schat is namelijk in de buurt van verkleuringen in de grond gevonden – zogeheten paalsporen. Dit doet vermoeden dat de voorwerpen die zijn gevonden geschenken aan de goden waren, die bij houten palen werden neergelegd. Er zijn verschillende concentraties van deze paalsporen met verschillende opeenvolgende dateringen gevonden, waaruit we zouden kunnen opmaken dat de lokale bevolking een aantal keren is teruggekomen naar deze plek.

De zegen van de goden

In de zevende eeuw werd het gebied bewoond door Saksen. Uit een Oudsaksische tekst weten we dat de bevolking in deze periode Germaanse goden aanbaden, namelijk Donar, Wodan en Saxnot. Wodan en Donar kennen we uit de Noorse mythologie als Odin en Thor. Wodan is de oppergod, en de god van kennis, wijsheid en magie, en Donar is de god van de oorlog. Saxnot kent geen Noorse variant en is waarschijnlijk een specifiek Saksische god, vermoedelijk van de oorlog. Archeologen vermoeden dat de bewoners van de omliggende dorpen op de plek van de vondst aan deze drie goden offers brachten voor een succesvolle afloop in een oorlog of voor een goede oogst.

Beeld: Rijksmuseum Twenthe