Een bijzondere vondst van Joris Escher leidt tot een ontdekkingstocht naar zijn oudoom Maurits Cornelis Escher. Joris komt in de nalatenschap van zijn familie een Chinese lakdoos met ivoren puzzels tegen. Verborgen onderin vindt hij tekeningen van de hand van M.C. Escher en diens vader. Deze worden nu voor het eerst in een museum tentoongesteld in de tentoonstelling Escher worden in Escher in Het Paleis.

De lakdoos is afkomstig uit het ouderlijk huis van Maurits Cornelis Escher, waar Maurits – roepnaam Mauk – omringd wordt door allerlei kunstvoorwerpen die zijn vader meebrengt uit China en Japan. Als kind speelt hij met de ivoren puzzels en als volwassene maakt hij er tekeningen van. Zo is de verborgen tekening die Joris Escher onderin de doos vindt een ontrafeling van het systeem achter een zesdelige puzzel, waarvan Mauk stap voor stap de oplossing weergeeft. Dit is typisch voor de jonge Escher, die al puzzelend vaak stapsgewijs tot nieuwe ontdekkingen komt.

De tentoonstelling Escher worden laat een aantal belangrijke inspiratiebronnen zien van M.C. Escher. Opgroeiend tussen Japanse kamerschermen, prenten en andere objecten sijpelt deze beeldtaal zijn vroege prenten in. De bewondering voor de Japanse kunst en cultuur dankt Mauk aan zijn vaders verhalen en de voorwerpen die hij mee naar Nederland neemt. Vader George Arnold Escher is in 1873 een van de eerste waterbouwkundig ingenieurs die wordt uitgenodigd door de keizerlijke regering om de infrastructuur van Japan te moderniseren. Tot op de dag vandaag zijn deze ‘Watermannen’ beroemd in Japan.

In deze kleine tentoonstelling vertellen de objecten het verhaal van familie, historie en verbinding, met een centrale rol voor de lakdoos en onbekende tekeningen van vader en zoon Escher. Ook schenkt Escher in Het Paleis aandacht aan de rol die vader Escher in Japan speelde door een aantal zeldzame bouwtekeningen van zijn hand te tonen. Deze bijzondere bruiklenen worden samengebracht met objecten uit de eigen collectie. Zo is de zesdelige puzzel uit de lakdoos ook afgebeeld op een uniek werk die in Escher in Het Paleis te zien is. Deze tekening dateert uit 1943, bijna twintig jaar later dan de tekening in de lakdoos. De puzzel houdt M.C. Escher dus jaren later nog altijd bezig.

M.C. Escher, Tekening van de kruispuzzel, augustus 1927. Collectie familie Escher. Foto: Gerrit Schreurs
M.C. Escher, Kruispuzzel, 1927. Collectie familie Escher. Foto: Gerrit Schreurs