n zijn solotentoonstelling bij TENT bevraagt Robert Glas onze opvattingen over straf en gerechtigheid. De huidige focus op zero tolerance en strenge straffen lijkt onbetwist, maar is dat niet. Tot midden jaren 1980 was er in Nederland een levendig publiek en politiek debat over welke vormen van gerechtigheid de samenleving op langer termijn te helpen. Aanvoerder daarvan was de Rotterdamse abolitionist en rechtsgeleerde Louk Hulsman. Met twee installaties wil Glas hernieuwde voeding geven aan een discussie die actief werd vergeten.

Startpunt in de tentoonstelling is een levensgrote reconstructie van een cel uit de Rotterdamse Schiegevangenis. Glas bouwde de proefopstelling na die de architect destijds voor zijn gevangenisontwerp liet construeren, en gebruikte die als filmdecor voor een ontmoeting tussen de architect en een ex-gevangene, die samen verkennen wat opgesloten zitten met een mens doet. Alles aan deze ontmoeting wringt.

Voor een nieuw videowerk nodigde Glas ex-gedetineerden uit om een tekst voor te dragen waarin Hulsman een bevlogen oproep doet tot afschaffing van het strafrechtsysteem. Tijdens het repeteren van de tekst ontstaan gesprekken tussen de ervaringsdeskundigen en studenten strafrecht over de waarde van Hulsmans voorstellen in een tijd waarin hard optreden steevast voor daadkracht wordt aangezien. Glas laat het aan de kijker of de verschillen tussen rechtstheorie en inzichten van binnenuit overbrugbaar lijken.Robert Glas: “Hoe kan het dat een architect exact welke kleur een cel moet hebben en rechtenstudenten precies leren hoeveel jaar straf ze voor welk feit moeten opleggen, maar dat geen van beide enig idee heeft hoe een dag in de cel eruitziet?”Louk Hulsman: “Probeer je eens in te leven in wat dat is, gevangen zitten. … Men beweert dat lijfstraffen afgeschaft zijn, maar dat is niet waar: de gevangenis breekt het lichaam af.” (1986)Over Robert GlasAl tien jaar bevraagt Robert Glas in zijn werk het Nederlandse rechtssysteem. Eerder keek hij bijvoorbeeld naar het gebruik van biometrie als identificatiemiddel en naar algoritmes voor statistische gedragsvoorspelling—abstracte, zogenaamd objectieve instrumenten met potentieel grote, en onevenredige, impact op mensen (zoals we in de Toeslagenaffaire hebben gezien). Glas onderzoekt het impliciete geweld dat zulke systemen in zich dragen, juist door hun onpersoonlijke afstandelijkheid.Hij vertaalt zijn onderzoek naar videowerken en multimedia installaties waarin hij tegengestelde perspectieven en belangen tegenover elkaar zet. Waar hij die eerder door acteurs liet vertolken, betrekt hij in de hier getoonde werken voor het eerst personen die daadwerkelijk te maken hebben met de systemen die hij ter discussie wil stellen. Met veel dank aan alle deelnemers.

Beeld: Robert Glas, 2022