Van de uitvinding van het wiel tot de raket: al van oudsher zoekt de mens manieren om de wereld om ons heen een beetje mooier of efficiënter te maken. Minstens zo interessant is de zoektocht die hieraan voorafgaat. Hier schuilt namelijk de verbeeldingskracht en is er nog volop ruimte om te dromen. Beeldend kunstenaar Panamarenko (1940-2019) was op dit gebied een absolute grootmeester. Zijn krabbels, constructies en machines getuigen van een ontembare vindingrijkheid. Niet gericht op het resultaat, maar op de intentie. Met extra aandacht voor de schoonheid van de mislukking.

Het is een missie die nog altijd velen aanspreekt. Ook Johannes Langkamp (1985), Fillip Studios (Roos Meerman, 1991 en Tom Kortbeek, 1987), Stan Wannet (1977), Romy Joya Kuldip Singh (1993) en Wim Warrink (1983) zijn geïntrigeerd door het functioneren – of niet-functioneren – van de wereld om ons heen. Wat zijn andere mogelijkheden van menselijke uitvindingen, als we verder kijken dan hun gebruikelijke toepassingen? En wanneer gaat de machine zijn eigen leven leiden? In Kunst en vliegwerk vormt het gedachtengoed van Panamarenko het uitgangspunt voor een actuele groepstentoonstelling waarin de zwaartekracht wordt getart, dansende pennen een geheimschrift vastleggen, tandwielen dieren in beweging zetten en machines de museale villa tot leven laten komen.

Beeld: Panamarenko, Paradox, 1980-1986, gemengde techniek, Musée d’Ixelles, Photo Vincent Everarts