In navolging van het Franse Barbizon, ontwikkelden in de negentiende eeuw verschillende andere Europese dorpen zich tot kunstenaarsdorp. Volendam, Urk, Katwijk en Domburg zijn hiervan bekende voorbeelden. Deze vier dorpen vormen het uitgangspunt voor de bijzondere tentoonstelling Kunstenaarsdorpen. Je maakt niet alleen kennis met de kunst die werd gemaakt in de dorpen, maar er wordt óók aandacht besteed aan de ontmoetingen tussen kunstenaars, locatie en lokale bevolking. En ken jij de rol van ansichtkaarten in deze periode?

De grote blikvanger van de tentoonstelling is de imposante salonopstelling met ruim tachtig kunstwerken uit meer dan veertig verschillende Europese kunstenaarsdorpen, waaronder werk van Max Liebermann, Jan Toorop, Paul Signac, Gustave Courbet en Jens Ferdinand Willumsen. Authentieke schilderskisten, alledaagse gebruiksvoorwerpen, kledingstukken, persoonlijke verhalen en vele historische ansichtkaarten maken het bijzondere verhaal en karakter van de verschillende kunstenaarsdorpen uit de negentiende eeuw compleet. Om het échte schildersgevoel te ervaren, kun je tenslotte ook zelf aan de slag achter de schildersezel!

Ontstaan kunstenaarsdorpen

Rond 1830 streek in Barbizon (Frankrijk) een groepje kunstenaars neer die de grote stad en een cholera-epidemie ontvluchtten op zoek naar een ‘zuiverder’ bestaan. Rond die tijd werd ook de tube uitgevonden; verf kon dus opeens worden bewaard en vervoerd, waardoor kunstenaars buiten ‘en plein air’ konden gaan schilderen. Zo ontwikkelde Barbizon zich tot kunstenaarsdorp en werd het een model voor andere dorpen in Europa waar ook kunstenaars neerstreken.

Beeld: Jan Toorop, Het vertrek van een bomschuit, Katwijk 1890, Collectie Kröller-Müller Museum Otterlo