Tentoonstellingen aanmelden

Rotan – van de wieg tot het graf

Nationaal Vlechtmuseum, Noordwolde

Het Nationaal Vlechtmuseum was er helemaal klaar voor: in de tweede week van december werd met man en macht een schitterende expositie ingericht. “Rotan: van de wieg tot het graf”. Helaas moest de opening worden uitgesteld vanwege de gedwongen sluiting in verband met het coronavirus.

Voormalig directeur Aimée Streefland was altijd al gefascineerd door die grote hoeveelheid wiegen en kwam graag een aantal keren naar Noordwolde om de expositie samen te stellen.

„Rotanproducten zijn van alle tijden, ze gaan vaak over van generatie op generatie en zeker voor wiegen geldt dat ze een lange familietraditie kennen”, vertelt ze. Wie tegenwoordig op instagram rondkijkt, ziet bekend en onbekend Nederland met een ‘vintage’ wieg voor hun eerstgeborene. „Rotan is hip. Stoelen, wiegen, manden maar ook grafkisten. De opkomst van natuurbegraafplaatsen gaat hand in hand met de stijging van de populariteit van gevlochten kisten en urnen”, aldus Streefland.

Bezoekers worden meegenomen langs de vele wiegen die zich in de collectie van het Nationaal Vlechtmuseum bevinden. In veel gevallen betreft dat Noordwolder producten. Ze laten de ontwikkeling van de wieg zien, in verschillende ontwerpen en tradities. Er wordt afgesloten met gevlochten producten voor het levenseinde. Rotan is een natuurproduct dat zowel geboorte als dood moeiteloos met elkaar vervlecht.

In de laat Romeinse tijd, sneed de vroedvrouw de navelstreng door met een provisorisch middel, zoals een scherf of een stukje riet. De slaapplaats van het pasgeboren kind, eind vijfde eeuw, hing af van de plaats waar zijn wieg stond. Als hij in een arm gezin ter wereld kwam, werd hij bij zijn ouders in bed gestopt. Alleen in rijke families werden houten of van teenwilgen gevlochten wiegen gebruikt.

In de middeleeuwen waarden veel ziekten rond en ook kinderen waren hier niet van uitgezonderd. Het hoge sterftecijfer betekende ook iets voor de ontwikkeling van de wiegencultuur. Het centrale woonvertrek fungeerde als zodanig en werd bij een geboorte voor die speciale en feestelijke gelegenheid aangevuld met de babyuitzet.

In de 17e en 18e eeuw nam de welvaart toe en kregen steeds meer baby’s een eigen slaapplek. Naast de volledig gevlochten wieg ontstond nu ook de combinatie van staal en riet. De geheel gevlochten wieg bleef echter wel de boventoon voeren in het wiegenlandschap.

In de 19e eeuw ontstaan combinaties van materialen. De schommelwieg bleef het meest populair, maar met de opkomst van de wandelwagens nam de behoefte om te ‘wiegen’ af en kwam de staande wieg steeds meer in gebruik in het begin van de 20e eeuw. Die ontwikkeling is terug te zien in de ontwerpen van wiegen die de eerste leerlingen van de Rijksrietvlechtschool in Noordwolde maakten.

Zodra het museum weer open mag is de expositie te bewonderen van maandag tot en met zaterdag 10.30-17.00 uur.

Van 1 apr 20 21

t/m 31 aug 20 21