Tentoonstellingen aanmelden

Verzamelen met geduld en passie
Puck Gerkema

  • 2 jaar geleden
  • Blog
  • Beeldende kunst

Boijmansdirecteur Sjarel Ex praatte de lezers van Museumtijdschrift vorige week bij over het verzamelbeleid van zijn museum. Dat is complexer dan je zou denken.

Sjarel Ex, directeur Museum Boijmans Van Beuningen, met werk van Martin Assig

Voor een museum met zo’n grote en goede vaste collectie als Boijmans van Beuningen, zou je op het eerste gezicht niet denken dat het ook voortdurend druk bezig is met verzamelen. Niets is minder waar, vertelt museumdirecteur Sjarel Ex tijdens zijn lezing. “Een collectie is als een levend wezen, dat je moet blijven voeden om dynamisch en fris te blijven. Alleen zo hou je museumbezoekers enthousiast.” Hoe dit verzamelen bij het Boijmans in zijn werk gaat, kreeg een geïnteresseerd publiek te horen op de eerste dag van kunstbeurs Art Rotterdam.
Tussendoor gaf Ex tips aan het publiek hoe je je eigen, particuliere collectie dynamisch kan houden. Zo vertelt hij over Martin Visser, de Nederlandse interieurontwerper en kunstverzamelaar, die eerst alleen maar Cobrakunst verzamelde. Op een dag besloot hij alles te verkopen en zich vervolgens op andere kunst te richten. “Nu hoeft u niet zo drastisch te zijn als meneer Visser. U kunt ook slechts een deel van uw collectie verkopen, of uw kunstverzameling anders neerzetten of ophangen. Maar denk eraan, uw collectie is een reflectie van uw smaak en zoals die laatste zich blijft ontwikkelen, zo zal uw verzameling dat doen.”

Nieuwe energie
Voor Boijmans Van Beuningen zijn vier zaken van belang bij het verzamelen, volgens Ex: het karakter van de bestaande verzameling, de focus of kernpunten, het doel van het verzamelen en de methode.

Sjarel Ex bij Curt Ehrhardts ‘Die Geliebte (Merz-Gestaltung)’, 1921

Collectioneren is namelijk niet het werk van één persoon. De collectie van het Boijmans wordt gevormd met de hulp van veel kenners, kunstenaars en kunstverzamelaars, zowel in het binnen- als in het buitenland. Vooral deze laatste groep vormt een belangrijke inhoudelijke en financiële voedingsbron voor het museum, dat naar de mening van Ex een van de meest hedendaagse en diverse collecties van Nederland heeft.
Contact met kunstverzamelaars is essentieel voor een goede verzameling, en de bijdrage die mensen aan de (museum)collectie kunnen leveren kan verschillen. Zo kunnen verzamelaars door middel van bruiklenen, fiscale schenkingen of een vermelding in de erfenis de museumcollectie versterken. Geduld is hierbij een schone zaak. “Soms gaan er meerdere generaties overheen voordat je een afspraak kunt maken over het schenken of verkopen van een kunstwerk aan het museum. Dat wachten moet wel de moeite waard zijn. Als je veel geld moet betalen voor een oud schilderij, is het soms beter dit te besteden aan een werk dat de collectie nieuwe energie geeft.”

Kippengaas
Energie krijgt het publiek ook van de spreker, want Sjarel Ex is een goede presentator die zijn verhaal met aansprekende voorbeelden illustreert. Zo moet men smakelijk lachen als Ex vertelt over het schilderij van Curt Ehrhardt ‘met waarschijnlijk het oudste kippengaas van heel Europa!’. Deze Duitse ‘Sturm’-kunstenaar exposeerde al in 1920 met andere dadaïstische kunstenaars, maar doordat Ehrhardt na de oorlog aan de ‘verkeerde’ kant van het IJzeren Gordijn belandde, is veel van zijn vroege werk nooit herontdekt. Ex vertelt: “Toen ik dit schilderij een aantal jaar geleden tegenkwam in een Duitse galerij, kwam ik er zelfs achter dat op de achterkant ‘für Kurt Schwitters’ geschreven stond. Wat een ontdekking!”

Presentatie van het nieuwe collectiegebouw

Ongemerkt vliegt de tijd voorbij, maar gelukkig is er nog tijd voor enkele vragen. Zo wil men graag weten hoe Ex denkt over het verzamelbeleid van zijn voorgangers. “Ik heb bewondering voor Wim Beeren die alleen maar hedendaagse werken kocht, maar ikzelf ben voorstander van een encyclopedisch beleid: kunst aankopen uit alle tijdsperiodes en zwaartepunten, die onze collectie bevat.”

Vragenrondje met Sjarel Ex (r) en Marina de Vries (l), hoofdredacteur Museumtijdschrift

Met het Depot, het nieuwe collectiegebouw dat momenteel op het naastgelegen terrein verrijst en in 2020 af moet zijn, zal de collectie nog beter te zien zijn. In de animatiebeelden die Ex laat zien, is er veel plek om zowel de collectie van derden als werken uit het eigen depot te exposeren. Een verzameling om naar uit te kijken.

Foto’s: Marleen van de Pol

Reageer op Verzamelen met geduld en passie

Dit veld is verplicht Vul een geldig emailadres in
Dit veld is verplicht