Tentoonstellingen aanmelden

Wilde dieren op papier
Donatèlla van Gijzen

  • 1 week geleden
  • Blog
  • Beeldende kunst

Speciaal voor Museumtijdschrift organiseerde het Cromhouthuis in Amsterdam een rondleiding door ‘Wild. Tekeningen naar het leven’. Na afloop konden de lezers zelf aan de slag met potlood en papier.

Rondleiding door conservator Tom van der Molen

Tekeningen zijn per definitie kwetsbaar, zeker in een monumentaal en vochtig herenhuis aan de Amsterdamse Herengracht. Niet zo gek dus dat tekeningen en prenten van kunstenaars als Cornelis Saftleven en Adriaen van de Velde enigszins verborgen zijn opgehangen onder de prachtige trap. In deze ruimte kunnen licht noch temperatuur de werken aantasten, vertelt conservator Tom van der Molen. Voorheen was het pand aan de Herengracht volledig in gebruik door het Bijbels Museum. Sinds een paar jaar zijn de onderste verdiepingen getransformeerd tot het Cromhouthuis, vernoemd naar de oorspronkelijke bewoner en verzamelaar Adriaan Cromhout.

Net als de andere hier georganiseerde tentoonstellingen is ‘Wild’ grotendeels opgebouwd uit tekeningen, prenten, schilderijen, rariteiten en exotica, die via Amsterdamse verzamelaars hun weg hebben gevonden naar de collectie van het Amsterdam Museum. De oudste tekening is gemaakt door kunstenaar Giulio Romano, een leerling van Rafaël. Hij tekende op een prachtige manier, in rood krijt, een boogschutter rijdend op een olifant. Het kunstwerk is in het begin van de zestiende eeuw gemaakt.

Van menagerie tot dierentuin
Wild. Tekeningen naar het leven’ gaat over wilde, getekende dieren die zijn vastgelegd in de stad. Op het eerste oog lijkt het vreemd dat Samuel van Hoogstraten, een leerling van Rembrandt, een levensechte leeuw heeft getekend. Maar al in zeventiende eeuw ontstonden de menageries, voorlopers van de dierentuin. In deze tijd begon men ook met het vastleggen van de natuur op papier. Later gingen kunstenaars ook vaak naar de dierentuin om levende dieren te bestuderen.

Zaaloverzicht

Tekeningenzaal

Van der Molen legt uit dat er in de zeventiende eeuw, toen Amsterdam een wereldmacht was vanwege de VOC en de WIC, veel exotische voorwerpen en opgezette dieren zijn meegekomen uit onder meer Azië en Zuid-Amerika. Dit was enerzijds een teken van wereldse kennis, anderzijds was het meenemen van opgezette dieren een manier om je rijkdom te tonen. Vanaf begin negentiende eeuw heeft Carel Joseph Fodor (1803-1860) een grootse collectie opgebouwd, waarbij namen als Albert Cuyp en Paulus Potter niet ontbreken. Een indrukwekkend deel van deze collectie is te zien in de tentoonstelling.

Tekenles
Stylistencollectief The Wunderkammer heeft de museumzalen met veel kunst, rariteiten en opgezette dieren uit de collectie van de Duitse verzamelaar Wolfgang Vandrey een mysterieuze uitstraling gegeven. Zo kwam het met fruit en groenten aangeklede Duitse servies tot leven en vlogen de opgezette vogels en dieren je bijna om de oren. Genoeg inspiratie dus voor de tekenles.

Aan de lezers werd als eerste gevraagd goed te kijken naar een grote boog in de voorkamer, opgebouwd uit vele blokken hout. Daarna kreeg de groep anderhalve minuut om het object op papier te zetten.

Tekenles door Trees van Mansfeld

Conservator Tom van der Molen lichtte toe dat het schilderen of tekenen van wild zo gemakkelijk nog niet is. Wilde dieren zijn erg beweeglijk en, belangrijker, niet tam. Kunstenaars legden de focus tijdens het tekenen dan ook vaak niet op het papier, maar bleven aandachtig kijken naar de beesten terwijl hun potlood bijna automatisch over het papier bewoog. De groep kreeg een soortgelijke opdracht. Het resultaat: een grote variëteit aan snelle en tragere, indrukwekkende tekeningen, waaruit maar weer eens duidelijk blijkt dat elk mens anders kijkt.

Museumtijdschrift dankt het Cromhouthuis, conservator Tom van der Molen en tekendocente Trees van Mansfeld voor de geslaagde middag!

Kijk voor een uitgebreid fotoverslag op onze Facebookpagina.

Wild. Tekeningen naar het leven’, t/m 26 augustus, Cromhouthuis, Amsterdam. Op vrijdagmiddag 13 juli en 10 augustus worden weer tekenlessen georganiseerd, aanmelden via de website www.cromhouthuis.nl. Met MK 10 euro, zonder MK 15 euro.

Foto’s: Marleen van de Pol / Museumtijdschrift

Reageer op Wilde dieren op papier

Dit veld is verplicht Vul een geldig emailadres in
Dit veld is verplicht