Vanaf 26 september 2026 tot 28 februari 2027 presenteert Rijksmuseum Meermanno een bijzonder overzicht van ruim dertig laatmiddeleeuwse getijdenboeken uit de museumcollectie, in dialoog met modern en hedendaags werk van vrouwelijke en queer kunstenaars. Het museum beheert een internationale topcollectie op dit vlak en deze tentoonstelling brengt deze historische boeken in dialoog met een hedendaagse generatie makers, om zo het snijvlak tussen het persoonlijke en het wereldse op te zoeken.

Speciale aandacht gaat in de tentoonstelling uit naar vrouwelijke opdrachtgevers, eigenaren en gebruikers. Het traditionele beeld van de late middeleeuwen wordt vaak bepaald door een mannelijke geschiedschrijving over kerkelijke macht, politiek en oorlog. Wie inzoomt op deze handschriften, ziet een ander perspectief. Deze boeken geven toegang tot de persoonlijke wereld van de vrouwen die ze lieten maken, bezaten en gebruikten. Portretten, kalendernotities, persoonlijke aantekeningen en gebruikssporen brengen de oorspronkelijke eigenaren soms verrassend dichtbij.

Getijdenboeken bevatten gebeden die op vaste momenten van de dag werden gelezen en waren bedoeld voor persoonlijk gebruik. Veel boeken werden speciaal in opdracht gemaakt. Eigenaren konden hun boek laten aanpassen aan hun persoonlijke smaak en voorkeuren. De rijk geïllustreerde getijdenboeken werden vervaardigd met kostbare materialen en waren waardevolle bezittingen. Tegelijkertijd waren het geen boeken om alleen naar te kijken: ze werden vastgehouden, gelezen, beschreven en meegenomen. Door intensief gebruik zijn sporen van al die handelingen in de boeken bewaard gebleven. Zo vertellen ze niet alleen iets over het geloof van hun tijd, maar ook over de mensen die ze bezaten en gebruikten.

Beeld: Getijdenboek Zuidelij