Raampresentatie

Hoe kijken we naar wat we bespugen, bekladden, wegdrukken en wegstoppen?

In de ogen van het water is een visueel en narratief onderzoek met een geïntegreerd audiowerk, waarin de emotionele doorwerking van de Nederlandse slavernijgeschiedenis centraal staat. Het werk komt voort uit gesprekken tussen anti-disciplinair kunstenaar Anne Jesuina en onderzoeker-fotograaf Darko Lagunas in de context van diens meerjarig veldwerkonderzoek naar de Zeeuwse ‘strijd tegen het water’.

Centraal in de installatie staat een mythologische confrontatie. Een wezen zonder naam, ontstaan uit ontmoetingen tussen Zeeuwse, West-Afrikaanse en Braziliaanse watergeesten, keert terug naar de plek waar het slavernijmonument Kom in 2023 werd geplaatst en kort daarna van de gemeente Vlissingen moest worden verwijderd. Dit monument, een initiatief van Angélique Duijndam, voorzitter van Keti Koti Zeeland, en kunstenaar Zeus Hoenderop, werd clandestien geplaatst aan de vooravond van de historische herdenking van 150 jaar afschaffing van de slavernij en de excuses voor de rol van het Vlissingse stadsbestuur hierin. Binnen 24 uur werd het monument beklad. Twee weken later kreeg Hoenderop een last onder dwangsom opgelegd, met de verplichting het monument te verwijderen.

Waarom werd de vergunning voor het plaatsen van het monument afgewezen, juist in een periode waarin de Nederlandse overheid 2 miljoen investeerde om ‘bewustwording te creëren, verbinding te stimuleren en het slavernijverleden te erkennen als een wezenlijk onderdeel van de gezamenlijke geschiedenis’? En waarom zag de gemeente de spanning die door de plaatsing ontstond niet als aanleiding voor dialoog en moest het monument worden verwijderd?

In de ogen van het water maakt zichtbaar hoe het negeren van emotie beleid in de weg staat. In de installatie komen beeld, tekst en audio samen in een ervaring die de bezoeker uitnodigt tot vertraging en reflectie. Het werk stelt de vraag hoe het verleden blijft resoneren in het heden. Niet alleen in het landschap, maar ook in het lichaam. Via mythes, voorouders en alternatieve verhaallijnen ontvouwt zich een perspectief waarin water, lichamen en geschiedenis onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

Het project is onderdeel van de tentoonstelling DRIFT. Duin tot Doggersbank. DRIFT is een initiatief van Museum Panorama Mesdag in co-curatorschap met de Ambassade van de Noordzee en in samenwerking met Stroom Den Haag, Stichting Doggerland, Stichting Duinbehoud en Dunea.