Fotografie komt in Japan tot bloei nadat het land in 1859 zijn havens opent voor internationale handel. Als toegangspoorten naar voor het Westen nog onbekende gebieden, zijn juist havenplaatsen onlosmakelijk met fotografie verbonden. De foto’s die de Nederlandse consul Dirk de Graeff van Polsbroek (1833-1916) er dan verzamelt, behoren tot de oudste van Japan. De invloedrijke Brits-Italiaanse fotograaf Felice Beato (1832-1909) creëert vanuit een Europees perspectief een zorgvuldig geënsceneerd beeld van Japan, dat aansluit bij de verwachtingen van een Westers publiek. Door de verspreiding en herhaling van zijn beelden ontstaat een visuele blauwdruk van een zogenaamd exotisch land. Die blauwdruk beïnvloedt fotografen en kunstenaars tot op de dag van vandaag.
Echo
Als kunstenaar Anaïs López in 2016 naar Japan gaat, reist ook zij onbewust met Beato’s beelden in haar hoofd. Op zoek naar de gouden schildpad Kami volgt López de Kamo-rivier en trekt ze de bergen in. De beelden van Beato weerklinken in haar fotografie als een echo (Ekō) uit een ver verleden. Tijdens haar zoektocht laat ze zich inspireren door een Japanse kunstenaar en eeuwenoude technieken, waarna zich een nieuwe beeldtaal ontvouwt. In de Schildpad en de Monnik keert López de blik naar binnen in een gelaagde vertelling over rouw, de drift om de natuur te beheersen en de magie van verbeelding.
Beeld: Portretfoto van de Japanse krijger Shigeaki Kubota, 1864 Felice Beato – Ets, Sprinkhaan in vechtpositie, 2023, Anaïs López