Redactie20 juli 2026
Zomergids kunststeden
Deze zomer tipt Museumtijdschrift kunst in grote Europese steden. In deze serie:
- Parijs – juli ➤
- Londen – juli
- Berlijn – augustus
- Antwerpen en Brussel – augustus
De grote publiekstrekkers
We beginnen bij de grote musea, die zoals altijd groots uitpakken. Tate Modern onderzoekt in ‘Frida: The Making of an Icon’ hoe Frida Kahlo (1907-54) uitgroeide tot wereldwijd icoon. Naast ruim dertig schilderijen zijn foto’s, documenten en werken van kunstenaars te zien die door haar beeldtaal en zelfpresentatie werden beïnvloed. De tentoonstelling loopt tot en met 3 januari 2027.
In Tate Britain staat James McNeill Whistler (1834-1903) centraal. Riviergezichten, portretten en werken uit zijn jaren in Parijs en Londen worden er samengebracht met zijn beroemde Arrangement in Grey and Black No. 1, beter bekend als Whistler’s Mother, dat normaal gesproken in Musée d’Orsay hangt. Te zien tot en met 27 september.
Later in het jaar volgen nog twee zwaargewichten. Vanaf 10 september is het bijna duizend jaar oude Tapijt van Bayeux te zien in het British Museum; voor de eerste maanden zijn de tickets al uitverkocht. Vanaf 21 november brengt de National Gallery voor het eerst alle negen bekende geschilderde portretten van Jan van Eyck samen.
Praktisch: reserveer voor de tijdelijke tentoonstellingen van Tate Modern, Tate Britain, het British Museum en de National Gallery ruim vooraf. De vaste collecties zijn gratis toegankelijk. Tate Modern en Tate Britain zijn via een bootverbinding over de Theems goed te combineren.
Kunst langs de South Bank
Langs de zuidoever van de Theems liggen gevestigde musea en nieuwe kunstinitiatieven op loopafstand van elkaar. De Hayward Gallery, onderdeel van het Southbank Centre, combineert uitgesproken brutalistische architectuur met experimentele tentoonstellingen. Deze zomer vult Anish Kapoor (1954) het hele gebouw, inclusief de drie buitenterrassen, met nieuwe en bekende sculpturen, schilderijen en installaties. De tentoonstelling loopt tot en met 18 oktober.
Verder naar het oosten, tussen Tate Modern en Borough Market, opende eind juni Hypha Gallery South Bank in een voormalig kantoorgebouw. Hypha Studios geeft leegstaande panden tijdelijk een nieuwe bestemming als ateliers en tentoonstellingsruimtes. De nieuwe locatie is het grootste project van de organisatie tot nu toe, met drie galeries, een projectruimte en werkplekken voor kunstenaars. De kale wanden, onafgewerkte vloeren en zichtbare constructies zijn bewust behouden; Palais de Tokyo, het vernieuwende Parijse centrum voor hedendaagse kunst, diende als inspiratiebron.
Hypha heeft geen vaste collectie. De wisselende presentaties met sculpturen, installaties en locatiegebonden kunst bieden juist zicht op kunstenaars en initiatieven buiten de gevestigde museumwereld.
Praktisch: begin bij de Hayward Gallery en wandel langs de Theems richting Tate Modern en Hypha Gallery South Bank. Borough Market ligt vlakbij en is geschikt als tussenstop, maar kan rond lunchtijd erg druk zijn. Controleer vooraf het actuele programma van Hypha Gallery.
Kunst, architectuur en design in Kensington
In Kensington Gardens zijn kunst, architectuur en design in één wandeling te combineren. Voor de vijfentwintigste editie van het jaarlijkse Serpentine Pavilion koos Serpentine het Mexicaanse LANZA atelier. Het paviljoen, getiteld a serpentine, bestaat uit kronkelende bakstenen muren met openingen, nissen en zitplekken. Het ontwerp verwijst naar Engelse ‘crinkle-crankle walls’: golvende tuinmuren die door hun vorm met minder bakstenen stabiel blijven.
Vlakbij staat Pénétrable BBL Jaune (1999; uitvoering 2023) van Jesús Rafael Soto (1923-2005). Duizenden gele kunststof strengen hangen aan een stalen frame en vormen een sculptuur waar bezoekers doorheen mogen lopen.
Ook binnen is er genoeg te zien. In Serpentine North worden tot en met 23 augustus recente schilderijen van de onlangs overleden David Hockney (1937-2026) getoond, naast zijn monumentale fries A Year in Normandie (2020-21). In Serpentine South presenteert Cecily Brown (1969) tot en met 6 september schilderijen waarin lichamen, bomen en parklandschappen uiteenvallen in beweeglijke verfstreken.
Vanuit het park loop je door naar de V&A, waar ‘Schiaparelli – Fashion Becomes Art’ de vernieuwende ontwerpen en blijvende invloed van modeontwerper Elsa Schiaparelli (1890-1973) belicht. Iets verder naar het westen biedt het Design Museum met de vaste presentatie ‘Designer Maker User’ een overzicht van moderne vormgeving, van architectuur en mode tot grafisch ontwerp en digitale cultuur.
Eigenzinnige verzamelingen
Londen telt meerdere musea die zijn voortgekomen uit particuliere verzamelingen. Achter de statige gevel van Sir John Soane’s Museum aan Lincoln’s Inn Fields wacht een doolhof van smalle gangen, lichtkoepels en kamers vol schilderijen, beelden, bouwfragmenten en archeologische vondsten. Architect en verzamelaar John Soane (1753-1837) gebruikte het pand als woning, kantoor en lesruimte. Spiegels vergroten de kamers, licht valt via verborgen openingen naar binnen en wanden klappen open om nog meer schilderijen te onthullen. Het huis is daardoor niet alleen een museum, maar ook een architectonische kijkmachine.
Op loopafstand, in Somerset House, bezit The Courtauld Gallery een compacte maar uitzonderlijke verzameling impressionistische en postimpressionistische kunst. Hoogtepunten zijn Édouard Manets Un bar aux Folies-Bergère (1882) en Vincent van Goghs Zelfportret met verbonden oor (1889).
Verder naar het zuiden ligt Dulwich Picture Gallery, een van de eerste speciaal gebouwde openbare kunstmusea ter wereld, ontworpen door Sir John Soane. De collectie telt ruim zeshonderd schilderijen van onder anderen Rembrandt, Rubens, Canaletto en Van Dyck. Vanaf 28 juli toont ‘Portrait of a City – A Century of American Photography’ ruim honderd foto’s over een eeuw stedelijk leven in de Verenigde Staten.
Een stad in de stad
Het Barbican Centre is niet alleen een centrum voor muziek, theater, film en beeldende kunst, maar ook een van de bekendste brutalistische complexen van Londen. Architectenbureau Chamberlin, Powell and Bon ontwierp een bijna zelfstandige stad van betonnen loopbruggen, terrassen, woontorens, binnenpleinen en waterpartijen. Verscholen tussen al dat beton ligt bovendien de Barbican Conservatory, een tropische kas met duizenden planten en bomen.
In de Barbican Art Gallery laat ‘Project a Black Planet’ zien welke invloed het panafrikanisme vanaf de jaren twintig op kunst en cultuur heeft gehad. Meer dan 250 schilderijen, installaties, affiches, tijdschriften en films uit Afrika, Europa, Noord- en Zuid-Amerika tonen hoe kunstenaars vormgaven aan ideeën over vrijheid, solidariteit en een gedeelde zwarte toekomst. De tentoonstelling loopt tot en met 6 september.
Kunstwandeling door Oost-Londen
Londen is ook te voet te ontdekken, bijvoorbeeld door een deel van The Line te volgen. Deze openbare kunstroute loopt langs de waterwegen en de Greenwich-meridiaan, van Queen Elizabeth Olympic Park naar The O2-arena. Onderweg staan sculpturen en installaties tussen kanalen, voormalige industriegebieden, nieuwbouw en stadsnatuur.
Zo kom je langs de monumentale ArcelorMittal Orbit (2012) van Anish Kapoor, Quantum Cloud (2000) van Antony Gormley, een wolkachtige staalconstructie waarin een mensfiguur opdoemt, en Types of Happiness (2019) van Yinka Ilori: twee metershoge, felgekleurde stoelen aan de Royal Docks met waxprintachtige patronen.
Buiten Londen
Wie een dag over heeft, stapt op de trein naar Cambridge. Daar is Kettle’s Yard te bezoeken, het voormalige woonhuis van verzamelaar en voormalig Tate-medewerker Jim Ede (1895-1990) en zijn vrouw Helen. Van 1957 tot 1973 woonden zij er tussen hun verzameling moderne kunst, meubels, keramiek, textiel en voorwerpen uit de natuur.
De collectie bevat werk van vroegtwintigste-eeuwse kunstenaars als Ben Nicholson, Barbara Hepworth, Henry Moore, Joan Miró en Constantin Brâncuși. Toch voelt Kettle’s Yard nauwelijks als een museum. Schilderijen en sculpturen staan tussen planten, schelpen, meubels en zorgvuldig gerangschikte kiezelstenen. Ede plaatste alles zo dat licht, materiaal en vorm samen een harmonieus geheel vormen.
Handig
Passen & tickets
Veel vaste collecties in Londen zijn gratis toegankelijk, waaronder Tate Modern, Tate Britain, National Gallery, National Portrait Gallery en V&A. Voor tijdelijke tentoonstellingen is meestal wel een ticket nodig. Ook Serpentine, Sir John Soane’s Museum en Kettle’s Yard zijn gratis. Voor The Courtauld Gallery en Dulwich Picture Gallery is een toegangsbewijs nodig.
Boek vooruit
Reserveer vooraf voor populaire tijdelijke tentoonstellingen, Kettle’s Yard en eventuele rondleidingen. Voor de vaste collecties van de grote nationale musea is reserveren doorgaans niet nodig. Het Tapijt van Bayeux is naar verwachting zeer populair; de eerste reeks tickets is al uitverkocht.
Slim combineren
Maak per dag een route door één deel van de stad:
- South Bank: Hayward Gallery, Tate Modern, Hypha Gallery en Borough Market
- Kensington: Serpentine, V&A en Design Museum
- Centrum: Sir John Soane’s Museum, Somerset House en The Courtauld Gallery
- Oost-Londen: volg een deel van The Line rond Stratford en het Olympic Park, of wandel over de Greenwich Peninsula en steek met de kabelbaan over naar de Royal Docks.
- Buiten het centrum: Dulwich Picture Gallery of een dagtocht naar Kettle’s Yard
