Redactie18 augustus 2026
Lees het hele verhaal
Deze gids is gebaseerd op de reportage ‘Nieuw Vlaams elan’ van hoofdredacteur Jeroen Junte in Museumtijdschrift nr 6 • 2026. Het nummer is vanaf begin september te koop in onze webshop en in de winkel.
Nieuwe werelden in Brugge
Met Brusk heeft Brugge er een opvallende kunsthal bij. Het gebouw van Robbrecht & Daem Architecten ligt midden in de historische binnenstad en biedt ruimte aan tijdelijke presentaties van dertien Brugse musea.
In ‘Breedbeeld’, een van de openingstentoonstellingen, wordt Brugge niet alleen gepresenteerd als centrum van de Vlaamse Primitieven, maar vooral als internationaal handels- en kenniscentrum. Het Portret van Margareta van Eyck (1439) van Jan van Eyck hangt naast Arabische manuscripten over optica en een astrolabium uit Isfahan. Zo wordt zichtbaar hoe kunst, wetenschap en handel met elkaar verbonden zijn.
Ook hedendaagse kunst krijgt veel ruimte. Voor ‘Latent City’ verwerkte Refik Anadol (1985) met behulp van kunstmatige intelligentie het beeldarchief van de Brugse musea tot een pulserende video-installatie. Dit najaar wordt in de tentoonstelling ‘Hoogtij’ het maritieme verleden van Brugge verbonden met hedendaagse kunst en mode.
Praktisch: Brusk ligt vlak bij het Groeningemuseum en Museum Sint-Janshospitaal. De drie musea zijn goed op één dag te combineren.
Een artistieke huiskamer in Kortrijk
In een voormalig cisterciënzerklooster in Kortrijk bevindt zich Abby, een museum dat ook een ontmoetingsplek wil zijn. Naast tentoonstellingszalen zijn er een atelier, een salon, een kloostertuin en een huiskamer die door inwoners kan worden gebruikt.
De historische gebouwen zijn uitgebreid met een twaalf meter hoog, zwart volume van Tab Architects en Barozzi Veiga. Binnen wisselen de gewelfde kapel en lichte kloosterruimtes af met grote ondergrondse zalen.
Abby combineert de stedelijke kunstcollectie met hedendaagse kunst en actuele thema’s. Dit najaar staan de landschappen van de in Kortrijk geboren Roelant Savery (1576-1639) centraal. Zijn werk wordt verbonden met onderwerpen als biodiversiteit, klimaatrouw en ecofeminisme.
Praktisch: Abby ligt in het centrum van Kortrijk. Neem ook tijd voor de kloostertuin, de artistieke huiskamer en het museumcafé.
Design voor de toekomst in Gent
Het Design Museum Gent heropent op 3 oktober 2026 na een ingrijpende verbouwing. Blikvanger is de nieuwe vleugel met een entree van 3D-geprint aluminium. Voor de gevel zijn circulaire bakstenen van bouwafval gebruikt; de constructie bestaat grotendeels uit hout.
In de nieuwe collectiepresentatie ‘Models from the Past for the Future’ onderzoekt het museum wat we kunnen leren van historische materialen, technieken en ontwerpbenaderingen.
De openingstentoonstelling ‘Public Matter(s) – Design en Democratie’ gaat over de manier waarop het publieke en politieke leven wordt vormgegeven. Van stembiljetten en affiches tot inspraakprocedures: design bepaalt mede wie kan deelnemen en wie wordt uitgesloten.
Praktisch: het Design Museum Gent heropent op 3 oktober 2026.
De wereld in kaart in Sint-Niklaas
Het vernieuwde MAP – Mercator in Sint-Niklaas laat zien hoe kaarten onze blik op de wereld bepalen. Het museum, dat eind 2025 heropende, combineert historische topstukken met interactieve en immersieve installaties.
Centraal staat de zestiende-eeuwse cartograaf Gerard Mercator (1512-94), die werd geboren in het nabijgelegen Rupelmonde. Tot de collectie behoren zijn oorspronkelijke aard- en hemelglobe en de zeldzame Lafreri-atlas. Daarnaast besteedt het museum aandacht aan de keuzes die kaartenmakers maken: wat brengen zij in beeld, wat laten zij weg en welke politieke of culturele ideeën liggen daaraan ten grondslag?
De presentatie volgt geen chronologische route, maar verbindt eeuwenoude kaarten met hedendaagse navigatiesystemen. Bezoekers kunnen onder meer verschillende kaartprojecties onderzoeken en ervaren hoe die het beeld van de wereld vervormen.
Praktisch: MAP – Mercator ligt in het centrum van Sint-Niklaas, op ongeveer vijftien minuten lopen van het station. Het museum is goed per trein bereikbaar en te combineren met Gent of Antwerpen.
Roger Raveel aan de Leie
In Machelen-aan-de-Leie staat het Roger Raveel Museum, dat deze zomer na een renovatie is heropend. Het museum is volledig gewijd aan Roger Raveel, die in het dorp werd geboren, werkte en overleed.
Raveel schilderde zijn directe omgeving: tuinen, muren, dieren en alledaagse voorwerpen. Herkenbare vormen combineerde hij met felle kleurvlakken, spiegels en abstracte elementen.
Het sobere museumgebouw van Stéphane Beel geeft zijn expressieve werk alle ruimte. De collectie omvat honderden schilderijen en tekeningen, aangevuld met een tiental ruimtelijke werken, deels door Raveel zelf bijeengebracht. Wandel na afloop ook door het dorp en langs de Leie, het landschap dat vaak in zijn werk terugkeert.
Praktisch: het Roger Raveel Museum ligt in Machelen-aan-de-Leie, in de gemeente Zulte. Het is het gemakkelijkst bereikbaar per auto en goed te combineren met Kortrijk of Gent.
Handig
Passen & tickets
Met museumPASSmusées kun je een jaar lang meer dan 270 Belgische musea bezoeken. Brusk, Abby, het Design Museum Gent, MAP – Mercator en het Roger Raveel Museum zijn allemaal aangesloten. Ook het Groeningemuseum, Museum Sint-Janshospitaal en het KMSKA zijn met de pas te bezoeken. Voor sommige tijdelijke tentoonstellingen of activiteiten geldt een toeslag.
Slim combineren
Maak per dag een route door één stad of regio:
- Brugge: Brusk, het Groeningemuseum en Museum Sint-Janshospitaal liggen op loopafstand van elkaar.
- Gent en Sint-Niklaas: combineer het Design Museum Gent met MAP – Mercator. De rechtstreekse trein doet ongeveer een halfuur over de reis tussen beide steden.
- Gent en Machelen-aan-de-Leie: combineer het Design Museum Gent met het Roger Raveel Museum. Met de auto duurt de rit ongeveer een halfuur.
- Kortrijk en Machelen-aan-de-Leie: Abby en het Roger Raveel Museum zijn samen goed voor een afwisselende kunstdag.
- Sint-Niklaas en Antwerpen: combineer MAP – Mercator met het KMSKA. Met de trein duurt de reis tussen beide steden ongeveer een halfuur.
Trek voor alle vijf musea drie à vier dagen uit. Gent is een geschikte uitvalsbasis, maar de afstanden zijn aanzienlijk: kies liever één of twee nabijgelegen bestemmingen per dag.
Meer zien
Breid de reis uit met het KMSKA in Antwerpen. De collectie met onder anderen Rubens, Ensor en de Vlaamse Primitieven wordt er getoond in gerestaureerde historische zalen en een helderwit nieuw museumgedeelte. Antwerpen ligt op ongeveer een halfuur reizen van Sint-Niklaas, waardoor het KMSKA goed te combineren is met MAP – Mercator.
