Sinds 18 juli ontvangt Museumpark Vonk al bezoekers. Het terrein is uitgebreid van 1,6 naar 3,5 hectare en heeft een nieuw museumgebouw gekregen met ruimte voor de collectiepresentatie en interactieve installaties. Waar het preHistorisch Dorp alleen van april tot en met oktober open was, blijft Vonk voortaan het hele jaar toegankelijk. In het museum wordt het bestaande openluchtgedeelte gecombineerd met een collectiepresentatie en interactieve installaties.

Houvast in een veranderende stad
Volgens Rennen is een museum over de geschiedenis van Eindhoven juist nu nodig. “In de elf jaar dat ik in deze stad werk, is het aantal nationaliteiten verdubbeld. Nieuwkomers uit allerlei landen die hier komen werken, bijvoorbeeld voor ASML, willen behalve een baan en een huis ook weten: op wat voor plek ben ik terechtgekomen?”

Ook Eindhovenaren die in de regio zijn opgegroeid, hebben volgens hem behoefte aan herkenning en “misschien ook een beetje burgertrots”. Rennen: “Wie vol trots over zijn eigen verleden kan vertellen, kan een nieuwkomer daarmee kennis laten maken met de Brainportregio. Juist via het verleden kun je die groepen bij elkaar brengen.”

Vonk wil daarbij laten zien dat de opkomst van Eindhoven niet bij Philips begon. Al in de negentiende eeuw waren hoeden-, sigaren- en luciferfabrikanten uit de regio internationaal actief. De verpakkingen van sigaren en lucifers droegen vervolgens bij aan de ontwikkeling van de lithografische industrie. “De L van ASML staat voor lithografie”, zegt Rennen. “Philips kwam niet op braakliggende grond terecht: er bestond al een humuslaag van ondernemerschap en internationaal opererende industrie. Je ziet hoe ontwikkelingen in de geschiedenis met elkaar verweven zijn.”

Een plek voor de collectie
De uitbreiding maakt ook een einde aan een probleem dat al sinds 2012 bestond. In dat jaar gingen Openluchtmuseum Eindhoven, beter bekend als het preHistorisch Dorp, en streekmuseum Museum Kempenland samen verder als Eindhoven Museum. Daarmee kreeg de organisatie een cultuurhistorische collectie van ongeveer 25.000 objecten in beheer, zonder over een geschikte plek te beschikken om die te tonen. Bovendien hield de geschiedenis in het preHistorisch Dorp op rond de Tachtigjarige Oorlog. De eeuwen waarin Eindhoven uitgroeide tot een internationaal centrum voor industrie en technologie bleven daardoor grotendeels buiten beeld.

In het deel Kabinet van Verdieping wordt die geschiedenis verteld aan de hand van voorwerpen uit de collectie. Zo zijn er medailles van olympisch zwemkampioen Pieter van den Hoogenband te zien. Een krijttekening uit 1918 van Jan Toorop toont vrouwelijke arbeiders van de Eindhovense sigarenfabriek Mignot & De Block. Eindhoven Museum verwierf de tekening en nog een exemplaar samen met het Van Abbemuseum.

Kijken met je handen
In Vonk blijft het niet bij kijken. Onder het motto ‘Kom kijken met je handen’ worden bezoekers uitgenodigd om ambachten uit te proberen, te experimenteren en mee te bouwen. “Door ergens zelf mee bezig te zijn, maakt een bezoeker zich het verhaal eigen”, aldus Rennen.

Dat gebeurt onder andere in de Werkplaats van Verbeelding. Daar werken ontwerpers samen met inwoners, studenten, vrijwilligers en bezoekers aan interactieve installaties. Zo kunnen bezoekers een herinnering aan Philips in een muntje graveren. De muntjes worden later verwerkt in een bouwwerk in het museumpark. Voor de installaties werkt Vonk onder anderen samen met het Eindhovense ontwerpersduo Kiki & Joost, Aart van Asseldonk, Hugo Vrijdag en Tessa Koot.

Nog niet af
Met de officiële opening is het museum volgens Rennen niet voltooid. De eerste bezoekers reageren enthousiast op de collectie en de interactieve installaties, maar Vonk blijft onderzoeken welke presentaties werken en waar meer uitleg nodig is. “We moeten een lerende organisatie zijn”, zegt Rennen. “De toekomst wordt steeds ongewisser. Je kunt vanuit controle en voorspelling blijven werken, maar als museum moet je je instellen op een onvoorspelbare wereld. Dat past bij Eindhoven: het is een stad waar wordt gepionierd, geprobeerd en soms ook een beetje aangeklooid.”