Wonderkamer begint met drie thematische reeksen van elk vijf Treasure Talks. In deze gesprekken van 45 minuten wordt een museumdirecteur, conservator, wetenschapper of kunstenaar bevraagd over dat ene kunstwerk. Een reeks van vijf kost 47 euro en is online te bekijken.

Drone
Wonderkamer is een initiatief van kunsthistoricus Hilbert Lootsma. “In een museum wordt gemiddeld nog geen halve minuut naar een kunstwerk gekeken. Bij Wonderkamer nemen we drie kwartier de tijd, met één werk als vertrekpunt. Deze vertraging, gecombineerd met een indringend gesprek met een bevlogen expert, draagt eraan bij dat je een kunstwerk veel intenser beleeft.”

De Treasure Talks zijn een mix van een intieme theatersetting en technologie. De opnames vinden plaats in ConcertLab, een geavanceerde filmstudio in Utrecht. Tijdens de opnames wordt tot in de allerkleinste details ingezoomd op de kunstwerken – “tot in de barstjes in de verf, zeg maar”. Deze beelden zijn te zien op een metersgrote ledwall.

Daarnaast brengen verschillende camera’s de vertellers in beeld, onder meer in close-ups en vanuit een drone. “Je moet het gevoel krijgen dat de conservator naast je op zaal staat en je iets in het oor fluistert, terwijl je met je neus boven op het werk mag staan.”

Verwondering
Het idee voor Wonderkamer ontstond na het verschijnen van het rapport ‘Op de rem! Voorbij de hypernerveuze samenleving’ (2025), waarin de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving pleitte voor een meer ontspannen samenleving, met meer ruimte voor verbinding, verscheidenheid en vertraging.

Lootsma: “Uit onderzoek blijkt dat verwondering mensen verder laat kijken dan zichzelf. Je wordt nieuwsgieriger, voelt je onderdeel van iets groters en zelfs de tijd lijkt trager te gaan. Dat is precies wat Wonderkamer wil bieden.”

Eenzame vissers
De focus ligt uitsluitend op kunstwerken in Nederlandse musea. “Deze collecties herbergen een enorme rijkdom aan schatten die verwondering kunnen oproepen. Maar daarvoor heb je wel gepassioneerde experts nodig die de bijzondere verhalen achter die schatten ontsluiten.”

Als voorbeeld noemt Lootsma het schilderij De wiegster (1889) van Van Gogh, dat wordt belicht in de reeks ‘De kracht van kleur’. “Daarop heeft Van Gogh de moeder van de familie Roulin afgebeeld, met wie hij een bijzondere band had. Van Gogh hoopte dat het schilderij in een scheepskajuit zou hangen, zodat eenzame vissers bij de deining van de zee herinnerd zouden worden aan hun eigen wiegelied. Als je dat weet, wordt zijn kunst nog meer invoelbaar.”

Drie reeksen
Elke reeks bestaat uit vijf Treasure Talks en sluit aan bij een tentoonstelling in een Nederlands museum.

Geestesziekte en creativiteit vormen het verbindende thema van de reekst ‘Waanzinnige kunst’, die aansluit bij ‘Herman Kruyder – Expressionist van de ziel’ (t/m 14 februari 2027 in Singer Laren). Conservator Leontine Coelewij van het Stedelijk Museum Amsterdam bespreekt Aggregation: One Thousand Boats Show (1963) van Yayoi Kusama. Kunstenaar Fiona Tan vertelt over haar eigen werk Janine’s Room (2015).

De reeks ‘De kracht van kleur’ sluit aan bij ‘Sigmar Polke – Het weten van de kleuren’ (t/m 28 februari 2027 in De Pont Museum). Oud-directeur Hendrik Driessen bespreekt Descent into Limbo (1992) van Anish Kapoor. Bart Rutten, artistiek directeur van het Centraal Museum, belicht La perruche et la sirène (1952–53) van Henri Matisse.

‘Rembrandt, Hals en de mens’ sluit aan bij ‘Hals – Rembrandt’ (6 november 2026 t/m 28 februari 2027 in het Frans Hals Museum). Senior conservator Christi Klinkert bespreekt Zingend meisje en Vioolspelende jongen (ca. 1628) van Frans Hals. Conservator Friso Lammertse belicht Titus aan de lezenaar (1655) van Rembrandt.