Emma Falconer8 juni 2026
Op 5 juni werd bekendgemaakt dat Earth Overshoot Day dit jaar op 30 juli valt: de dag waarop de mensheid meer natuurlijke hulpbronnen heeft verbruikt dan de aarde in een jaar kan aanvullen. Ook in Next Nature Museum in Eindhoven speelt die spanning tussen mens, natuur en vooruitgang een rol. Bezoekers worden er uitgenodigd na te denken over een toekomst waarin technologie steeds meer onderdeel wordt van de natuur.
Kader
Musea staan niet los van de actualiteit. Daarom belicht Museumtijdschrift met enige regelmaat een museum dat aansluit bij een onderwerp dat op dat moment speelt. Dit keer: Next Nature Museum in Eindhoven, naar aanleiding van Earth Overshoot Day.
In Geolift (2026) stap je een kleine cabine binnen voor een reis naar de kern van de aarde, veel dieper dan de mens ooit is geweest. Zodra de deuren sluiten, trekken op de wanden aardlagen, gesteenten en grondstoffen voorbij. De lift lijkt langzaam af te dalen, steeds verder onder het oppervlak. Het effect werkt verrassend goed: even vergeet je dat je gewoon in een museum staat.
Al voor binnenkomst is duidelijk dat Next Nature Museum een toekomstmuseum is. Het museum bevindt zich in het futuristische Evoluon, het voormalige techniekmuseum van Philips dat doet denken aan een gelande vliegende schotel. Binnen zijn de tentoonstellingen verdeeld over vier in elkaar overlopende ringen, als traptreden van een amfitheater: van de oorsprong van de aarde tot onze digitale gewoontes.
De tentoonstelling ‘Er was eens… de aarde’ vult de onderste ring. De presentatie kijkt naar het ontstaan van de planeet, de grondstoffen die technologische vooruitgang mogelijk maakten en de impact van industriële revoluties. Een visueel hoogtepunt is Turtles All The Way Down (2026), een sculptuur van negen gouden schildpadden met daarboven een lichtgevende aardbol. Het werk verwijst naar het idee dat de aarde op een schildpad rust. Zo krijgt de tentoonstelling ook een filosofische laag: die gaat niet alleen over de geschiedenis van de planeet, maar ook over de verhalen waarmee mensen die geschiedenis proberen te begrijpen.
In ‘RetroFuture’, de vaste presentatie van het museum, wordt juist gekeken hoe er vroeger over de toekomst werd gedacht: van vliegende auto’s tot ultramoderne gebouwen. Die toekomst werd nooit helemaal werkelijkheid. Ook onze ideeën over technologie, duurzaamheid en digitale vooruitgang zullen later waarschijnlijk gedateerd blijken.
Ongemak in een massagestoel
Next Nature is optimistisch over technologie, maar het meest interessant zijn de kritische reflecties erop. In het ‘Digital Wellness Center’, een ruimte in de bovenste ring, moet de bezoeker zijn telefoon wegleggen in een kluisje – en daarna draait alles om de vraag welke plaats technologie in ons leven inneemt.
Op het gigantische scherm van Scroll Wall (2025) wordt scrollen veel moeilijker gemaakt dan op een normale telefoon. En Dancing in the Frame (2025) is een dansvloer binnen het kader van een telefoonscherm. Techno Privilege (2025) combineert een ontspannende massagestoel met een prikkelende vragenlijst over technologische privileges en klimaatverandering. Die tegenstelling werkt goed: terwijl je lichaam tot rust wordt gebracht, word je ongemakkelijk aan het denken gezet.
Het ‘Digital Wellness Center’ is een sterke afsluiting. De grote thema’s keren hier terug in de alledaagse dingen: de telefoon in je hand en de digitale systemen waar je ongemerkt deel van uitmaakt. Next Nature Museum laat technologie niet zien als vijand, maar ook niet als vanzelfsprekende redding. De toekomst is hier geen kant-en-klaar antwoord, maar een vraag waarmee de bezoeker zelf verder moet.
