10 juni 2026
Het Mauritshuis hoeft geen schilderijen uit de Bredius-collectie terug te geven aan de nakomelingen van Joseph Kronig, de erfgenaam van kunstverzamelaar Abraham Bredius. Dat blijkt uit een uitspraak van de rechtbank van Den Haag van 10 juni 2026. Ook in een verwante zaak over de collectie van Museum Bredius wijst de rechtbank de vorderingen van de familie af.
Abraham Bredius (1855-1946) was kunstkenner, verzamelaar en van 1889 tot 1909 directeur van het Mauritshuis. In zijn testament uit 1944 liet hij 25 schilderijen na aan de Nederlandse Staat ten behoeve van het Haagse museum. Onder die werken bevinden zich onder meer schilderijen van Rembrandt, Jan Steen, Salomon van Ruysdael en Jan van Goyen.
De nakomelingen van Kronig stelden dat de werken volgens Bredius’ testament permanent in het Mauritshuis te zien moeten zijn en niet deels in depot mogen worden bewaard. Volgens hen hield de Staat zich niet aan die voorwaarde en zou het legaat daarom moeten vervallen. De rechtbank gaat daar niet in mee.
Geen absolute tentoonstellingsplicht
Volgens de rechtbank kan niet met zekerheid worden gezegd dat Bredius wilde dat al zijn werken altijd op zaal zouden hangen. Daarbij weegt mee dat Bredius als voormalig museumdirecteur wist dat museale collecties rouleren. Ook in zijn tijd was de collectie van het Mauritshuis volgens de rechtbank geen statisch geheel, maar een levende verzameling.
De rechtbank deed dezelfde dag ook uitspraak in een verwante zaak over de collectie van Museum Bredius, die Bredius naliet aan de gemeente Den Haag. Ook daar eisten de nakomelingen van Kronig teruggave, omdat de gemeente de voorwaarden van het legaat zou schenden. Die vorderingen zijn eveneens afgewezen. In die zaak verwijst de rechtbank naar een eerder oordeel van het gerechtshof uit 2020, waarin al werd vastgesteld dat er geen sprake is van een absolute plicht om alle werken permanent tentoon te stellen.
Daarmee blijven de werken in het Mauritshuis eigendom van de Nederlandse Staat en blijft de collectie van Museum Bredius eigendom van de gemeente Den Haag.
