18 november 2026
In het tweeluik ‘Junk Space’ laten Museum More en Straat Museum zien hoe je volgens kunstenaars óók kunt kijken naar een verlaten loempiakraam, een troosteloos vliegveld en een sinistere kantoorgang met tl-licht. En hoe daarin soms zelfs schoonheid schuilt.


Twaalf uur lang zit de jongeman in het videokunstwerk Waiting in Limbo (2023) van Casper Braat (1991) vast in een cyclus van niks. Hij draagt een grijze jas, zit op een grijs bankje naast zijn grijze koffer en probeert op een grauw vliegveld de tijd te doden. Hij gaat verzitten, loopt een stukje of staart voor zich uit. Het vliegveld is een voorbeeld van een liminale plek: een tussenruimte waar mensen tijdelijk verblijven, op weg van de ene naar de andere bestemming. Mensen komen en gaan, maar de ruimte is nooit een bestemming op zich.
Die ogenschijnlijk betekenisloze omgeving is ook een voorbeeld van ‘junkspace’: de term waarmee architect Rem Koolhaas anonieme, vaak inwisselbare ruimtes beschreef in zijn gelijknamige essay uit 2001. Ook het vervallen metrostation, het ondergekliederde bushokje en de rij containers op het parkeerterrein zijn plekken waar we dagelijks langs bewegen, maar zelden bij stilstaan. Ze zijn functioneel en verdienen vaak geen schoonheidsprijs. Toch blijken juist deze rafelige plekken een bron van inspiratie. Met schilderijen, installaties, foto’s en video’s laat het tweeluik ‘Junk Space’ in Museum More in Gorssel en Straat Museum in Amsterdam zien hoe je volgens hedendaagse kunstenaars ook naar deze zielloze ruimtes kunt kijken.

Loempiakraam
In Straat Museum steekt een felblauwe dixi kleurrijk af tegen een grijze stoep en versiert een beschilderd elektriciteitskastje een verder weinig opvallende straat. Met verrassende kleurcontrasten en een spel van licht en schaduw weten verschillende kunstenaars onooglijke plekken in stedelijke omgevingen om te toveren tot aantrekkelijke taferelen.
De foto’s van Anna Reerds (1996), te zien in beide musea, tonen plekken die bijna Hollands erfgoed zijn geworden: de nieuwbouwflat met oranje luifel, het verlaten wegrestaurant en de witte loempiakraam. Het zijn plekken die hun beste tijd hebben gehad, maar misschien door hun herkenbare, wat gedateerde uitstraling een gevoel van troost en nostalgie oproepen. Met knip- en plakwerk transformeert Reerds haar foto’s tot kleurrijke composities, waarin het onooglijke en het esthetische elkaar ontmoeten. Want zoals ze zelf opmerkt: “Waarom zou je iets fotograferen wat van zichzelf al mooi is?”
Een van de weinige werken met menselijke figuren is Light Grid (2025) van Koen Vermeule (1965). Enkele schaduwfiguren staan voor een verlicht kantoorpand. Hoewel de anonieme plek ze weinig lijkt te bieden, is er iets wat hen daar bezighoudt. Weten zij iets over deze ruimte wat wij niet weten?


Akelig dichtbij
Ook in Museum More krijgt het alledaagse een vervreemdend karakter. Zo weet je in het caleidoscopische fotokunstwerk Chunks (2023) van Rudiger Wasser (1953) niet of je naar een roltrap, vloer of plafond kijkt en maak je liever rechtsomkeert bij de griezelige taferelen met geschilderde tl-verlichting van Annelies Gommer (1976).
Andere ruimtes die akelig dichtbij komen, bevinden zich niet op straat, maar online. Een bekend voorbeeld is ‘The Backrooms’, een internetfenomeen dat in 2019 ontstond. Het draait om een eindeloze, fictieve omgeving van lege gangen, kantoren en kamers. De ruimtes zijn herkenbaar, maar voelen tegelijkertijd onwerkelijk aan. In 2022 blies Kane Parsons het fenomeen nieuw leven in met zijn video The Backrooms (Found Footage), waarna hij in 2026 zijn speelfilmdebuut maakte met de horrorfilm Backrooms.
Ook op het doek werkt de aantrekkingskracht van de backrooms: systeemplafonds, tapijttegels en eindeloze gangen roepen een unheimisch gevoel op. In de kantoorruimte op Blind Turn (2026) van Arnout Killian (1969) durf je dan ook niet om het hoekje te kijken; je weet immers nooit welke wereld zich daarachter bevindt.
In een samenleving die voortdurend om vernieuwing schreeuwt, laat het tweeluik zien dat het ook loont om stil te staan bij wat er al is. Of je nu op zoek bent naar schoonheid, spanning of nostalgie: zelfs de meest onooglijke plekken hebben iets te bieden.